Rekreatif gruplara üyelik, üyeliğin devamlılığı ve sosyal kimlik: Motosiklet grupları incelemesi

Serbest zaman değerlendirmenin önemli bir aracı olan rekreatif aktivitelere katılım her geçen gün artmaktadır. İnsanlar rekreatif aktivitelerine bireysel olarak katılım sağladıkları gibi grup halinde de katılım sağlamaktadır. Motosiklet ile seyahat etme hem bireysel hem de grup halinde gerçekleştirilen rekreatif aktivitelerden birisidir. Motosiklet kullanıcıları yalnız başlarına motosiklet ile seyahat edebildikleri gibi bir motosiklet grubuna üye olarak da seyahat etme aktivitesini grup halinde gerçekleştirebilmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı motosikletleriyle seyahat eden bireylerin motosiklet ile seyahat etme nedenlerini, motosiklet gruplarına üyelik, grup üyeliklerinin devamlılığının nedenlerini ve tüm bunların sonucunda oluşan motosiklet kullanıcılarının sosyal kimliklerini belirlemektir. Bu amaç kapsamında motosiklet ile seyahat etme, grup üyeliği, grup üyeliğinin devamlılığı ve sosyal kimlik ölçeklerini geliştirmek hedeflenmiştir. Araştırmada dört aşamada veri toplanmıştır. Birinci aşamada yarı yapılandırılmış soru formu ile 27 motosiklet kullanıcısıyla görüşme yapılmıştır. İkinci aşamada tam yapılandırılmış soru formu ile 33 motosiklet kullanıcısıyla görüşme yapılmıştır. Üçüncü aşamada motosiklet kullanıcılarının katılımıyla üç adet odak grup çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu üç veri toplama aşamasından elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. Bu içerik analizi doğrultusunda madde havuzu oluşturularak ölçek formu elde edilmiştir. Bu ölçek formu 125 maddeden oluşmaktadır. Oluşturulan ölçek ile motosiklet kullanıcılarından 486 adet anket toplanmıştır. Toplanan anketlerden elde edilen verilere açıklayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda motosiklet ile seyahat etme ölçeği dört faktör ve 19 ifade, grup üyeliği ölçeği beş faktör ve 18 ifade, grup üyeliğinin devamlılığı ölçeği beş faktör ve 25 ifade ve sosyal kimlik ölçeği yedi faktör ve 25 ifade olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, motosiklet kullanıcılarının motosiklet kullanımını bir tutku olarak görmekte olduğu ve motosiklet kullanımında özgürlük ve doğayı hissetme gibi haz duygularının ön plana çıktığı ve diğer ulaşım araçlarına oranla motosiklet kullanımının daha rahat olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Bir gruba üye olan motosiklet kullanıcılarının grup üyeliklerinin en temel nedenleri güvenlik sağlama, deneyim kazanma ve sosyalleşme olarak ortaya çıkmıştır. Motosiklet gruplarında üyelik devamının en önemli nedeni ise, gruba hissedilen duygusal bağ ve aidiyetleri olmuştur. Aynı zamanda gruplara üye motosiklet kullanıcıları gruplarını temsil eden yelekleri her ortamda giymekte ve grup ritüellerini benimsemektedir. Son olarak motosiklet kullanıcılarının önemli sosyal kimlik belirleyicilerinin, gruplarına duydukları duygusal bağ, güvenlik ve özgürlük duygusu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte motosiklet kullanıcılarının sosyal kimlikleri, motosiklet ile seyahat etme, gruba üyelik ve gruba üyeliklerinin devamlılıklarından etkilenmektedir.