İstanbuldaki bir Vakıf Üniversitesi öğrencilerinin süt ve fermente süt ürünleri tüketiminin laktoz intoleransı ile ilişkisi

Bu çalışma İstanbul Aydın Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği bölümünde okuyan öğrencilerle, süt ve süt ürünleri tüketimi sonrası oluşabilecek gastrointestinal semptomları, laktoz intolerans durumları ve bilgilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma gönüllülük esasına dayalı olarak 200 kız öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcılara 22 soruluk veri bilgi formu uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemeler ile sınanmıştır. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U test kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare test ve Fisher-Freeman-Halton exact test kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edildi. Veri bilgi formu aracılığı ile genel bilgileri, süt tüketimine ilişkin bilgiler, süt içimi sonrası oluşabilecek karın ağrısı, ishal, gaz, midede şişkinlik, midede kramp, kusma ve bulantı gibi gastrointestinal semptomlar ve şiddeti ile ilgili bilgiler, süt, süt ürünleri ve laktoz içerebilecek besinlerin tüketim sıklıkları ve miktarları, fermente süt ürünlerinden yoğurt, kefir ve peynir tüketimi sonrası oluşabilecek gastrointestinal semptomlar sorgulanmıştır. Katılımcıların aylık süt ve süt ürünleri tüketim miktarları, toplam enerji, kalsiyum, laktoz miktarları hesaplanmıştır. Öğrencilerin en çok peynir ve yoğurtu tükettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan kişilerden daha önce laktoz intoleransı olduğu bir sağlık kuruluşundan teşhis edilmiş ve emin olanların oranı %1 olarak bulunmuş, laktoz intoleransı belirtileri olduğu halde laktoz intoleransından şüpheli olanların oranı %36 olarak bulunmuştur. Laktoz intoleransı olduğunu düşünen öğrencilerin %76.3 oranında belirtileri sonradan hissetmeye başladığı bulunmuştur. Kronik hastalığı olan olgularda kronik hastalığı olmayan olgulara göre laktoz intoleransı görülme oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Süt içimi sonrası laktoz intoleransına göre değerlendirme yapıldığında olguların karın ağrısı, ishal, gaz, midede şişkinlik, kramp, ve bulantı oluşma şiddeti dağılımları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Laktoz intoleransı olan ve olmayan olgular karşılaştırıldığında ayran ve peynirden aylık alınan kalori, laktoz ve kalsiyum değerleri laktoz intoleransı olan olgularda istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Laktoz intoleransı belirtileri yaşayan öğrencilerin büyük bir kısmının tanı almadığı görülmüş ve toplumun bu konu hakkında bilinçlendirilmesi gerekliliği görülmüştür. Anahtar sözcükler: laktoz intoleransı, süt ve süt ürünleri tüketimi, süt tüketimi alışkanlıkları