Diyet tedavisi alan kardiyovasküler hastalık veya kardiyovasküler risk faktörlerine sahip bireylerde beslenme okuryazarlığı ve diyet-öz yeterliliği arasındaki ilişki

Bu çalışma kardiyovasküler bir hastalığa veya risk faktörlerine sahip olup diyet tedavisi alan bireylerin beslenme okuryazarlığı düzeyi ile diyet öz-yeterlilik düzeylerini belirlemeyi ve beslenme okuryazarlığı düzeylerinin diyet öz-yeterlilik düzeylerine etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya Kasım 2019-Şubat 2020 tarihleri arasında 150 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş, cinsiyet, yaşadıkları yer, eğitim düzeyi, mevcut kardiyovasküler hastalık ve risk faktörleri, geçirmiş oldukları kardiyovasküler operasyonlar, eşlik eden diğer kronik hastalıklarının varlığı ve daha önce diyet tedavisi alma durumları sorgulanmış, boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve bel çevreleri ölçülmüştür. Beslenme okuryazarlık düzeylerini saptamak için "Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı", diyet öz-yeterlilik düzeylerini saptamak için ise "Kalp Hastalarında Beslenme Alışkanlıklarının Düzenlenmesinde Öz-yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilere göre katılımcıların eğitim düzeyleri ve yaşadıkları yer ile beslenme okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Tüm katılımcıların beslenme okuryazarlık düzeyleri "sınırda" olarak saptanmıştır. Çalışmaya katılan tüm bireylerin düşük diyet öz-yeterlilik düzeylerine sahip olduğu bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin; diyet öz-yeterlilik düzeyleri ile beslenme okuryazarlık düzeyleri ve beslenme okuryazarlığının bileşenleri arasında pozitif yönde çok anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,01). Kardiyovasküler hastalık ve risk faktörlerine sahip bireylerde tıbbi beslenme tedavisi önemli bir rol oynamaktadır. Tıbbi beslenme tedavisi kapsamında bireylere beslenme eğitimi verilmesi gerekmektedir. Çalışmadan çıkan sonuç ışığında kardiyovasküler hastalık ve risk faktörlerine sahip bireylere verilecek olan beslenme eğitiminin bireylerin beslenme okuryazarlığı ve diyet öz-yeterlilik düzeyleri dikkete alınarak şekillendirilebileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: beslenme okuryazarlığı, diyet öz-yeterlilik, kardiyovasküler hastalık ve risk faktörleri, beslenme eğitimi