Serum hepsidin düzeyi ve aşırı demir yüklenmesinin COVID19 Iraklı hastalarla ilişkisi

Coronavirüs hastalığı (COVID-19), ciddi bir akut solunum sendromudur. Etiyolojik ajanı, ilk olarak Aralık 2019'da Çin'de tanımlanan yeni beta koronavirüs SARS-CoV-2'dir. Demir (Fe), hemoglobin ve miyoglobinin temel bir bileşenidir ve dolayısıyla oksijenin taşınmasını, geçiş dokusunun depolanmasını ve hücresel kullanımını kolaylaştırır. Ek olarak demir (Fe), mitokondri içindeki sitokromlarda elektron taşıma zincirinde elektron transferine aracılık ederek önemli rollere sahiptir. Hepsidin, sistemik demir homeostazını kontrol eden bir karaciğer peptid hormonudur. İlk olarak 2000 yılında insan kanı ultrafiltratlarından antimikrobiyal aktiviteye sahip karaciğer kaynaklı sisteminden zengin bir peptit olarak izole edilmiştir. Bu nedenle karaciğerde eksprese edilen antimikrobiyal peptid 1 (LEAP-1) olarak adlandırılmıştır. Vücut demir homeostazı için kritik olan hücrelerden kan dolaşımına demir akışını negatif olarak düzenler. Hepsidin, ferroportin içselleştirmesi ve bozunması nedeniyle makrofajlardan demir salınımını engelleyerek hipoferremiye katkıda bulunur. Makrofajların aktivasyonu, belirgin hiperferritinemi ile hemofagositik sendromları taklit edebilir ve ayrıca sitokin fırtınasına katkıda bulunabilir. Fonksiyonel demir eksikliği, inflamasyon anemisinin önemli bir belirleyicisidir ve hem oksijen algılamasını hem de lenfosit fonksiyonunu değiştirebilir. Birleştirildiğinde, bu mekanizmalar hastalığın şiddetine katkıda bulunabilir. Hipoferremi genellikle ciddi COVID19 vakalarında rapor edilmiştir. Ve kötüleşen bir klinik gidişata katkıda bulunan faktör olarak önemli bir rol oynayabilir. Vücut demir homeostazının sürdürülmesi, eritropoietik ihtiyaçların karşılanması ve daha önce kullanılmış demirin temizlenmesi için depolardan demir alımının ve mobilizasyonunun kontrolü için mekanizmalar gerektirir. Bu nedenle demir tüketen hücreler ile demir alıp depolayan hücreler arasındaki iletişim sıkı bir şekilde düzenlenmelidir. Son çalışmalar, tek demir salınan ferroportin yoluyla demirin bağırsak emilimini ve makrofaj salınımını yönlendirerek sistemik demir homeostazının düzenlenmesinde bu önemli rolü oynayanın karaciğer tarafından üretilen peptit hormonu hepsidin olduğunu göstermektedir. Mevcut araştırmanın amacı, serum hepsidin düzeyi ile aşırı demir yükünün COVID19 Iraklı hastalarla ilişkisini araştırmaktır. Bu amaçla, aşırı demir yükü olan 50 COVID19 hastası (Grup 1), aşırı demir yükü olmayan 50 COVID19 hastası (Grup 2), COVID19 olmayan 25 aşırı demir yükü olan hasta (Grup 3) ve 25 sağlıklı kontrol (Grup 4) çalışıldı. Bu hastalarda hepsidin ve Fe düzeyleri değerlendirildi. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre Fe parametresi açısından dört grup arasında anlamlı bir fark (varyans analizi) vardır (P = 0.0001 **). Bu nedenle, aşırı demir yükü olan ve aşırı demir yükü olmayan COVID19 hastaları, COVID19 olmayan ve sağlıklı deneklere kıyasla önemli ölçüde daha düşük Fe seviyelerine sahiptir. Ayrıca hepsidin parametresi (P = 0.0001 **) açısından dört grup arasında anlamlı bir fark (varyans analizi) vardır. Bu nedenle, aşırı demir yükü olan ve aşırı demir yükü olmayan COVID19 hastaları, COVID19 olmayan ve sağlıklı gönüllülere kıyasla önemli ölçüde daha yüksek hepsidin seviyelerine sahiptir.