Irak ivesi koyunlarında meme özellikleri ve süt kalitesi arasındaki ilişkiler

Bu çalışmanın başlıca amaçları, Irak İvesi koyunlarında meme özellikleri ve tipi, test günü süt verimi ve süt kompozisyonu, sütte somatik hücre ve total bakteri sayısını belirlemek ve söz konusu özellikler arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Çalışma, Irak/Summel/Duhok bölgesinde bulunan ticari bir koyunculuk işletmesinde yetiştirilen 50 baş İvesi koyunu üzerinde yürütüldü. Test günü süt verimi, doğumdan sonraki ikinci haftadan itibaren üç denetim olmak üzere iki haftada bir kaydedildi. Süt örneklerinde yağ, yağsız kuru madde, protein ve laktoz içeriği analiz edildi. Çalışmada ele alınan morfolojik meme özelliklerini; meme genişliği, meme çevresi, meme uzunluğu, meme başı çapı, meme başı uzunluğu, meme başları arasındaki mesafe, memenin yerden yüksekliği ve meme başlarının yerden yüksekliği oluşturdu. Koyunlarda meme tipleri subjektif yöntemle belirlendi. Süt örneklerinde toplam bakteri sayısı ve somatik hücre sayısı (SHS) belirlendi. Sonuç olarak, Irak İvesi koyunlarında meme tipinin, test günü süt verimi, somatik hücre sayısı ve süt bileşimi üzerine önemli etkisi bulunmadığı belirlendi. Meme özellikleri ve süt kompozisyonu özellikleri arasında pozitif ve negatif ancak oldukça zayıf korelasyonlar belirlendi. Yalnızca meme uzunluğu ölçüsünün, SHS ile korelasyonu önemli bulundu (p<0.05). Irak İvesi koyunlarının, sütlerindeki düşük SHS (39.20 x103 hücre/ml) ve bakteri içeriği nedeniyle sağlıklı bir meme bezi ve tüketilebilir süte sahip olduğu tespit edildi. Meme başlarının zemine temasından dolayı enfeksiyon riski arttığı için, meme başları yukarı ve yana doğru olan silindirik meme yapısına sahip koyunlar, meme başları aşağıya doğru ve eğimli olan armut biçimli meme yapısına sahip koyunlar yerine tercih edilebilir.