Sendikalaşma verimlilik ve firma etkinliği ilişkisi: Türkiye kimya sektöründe bir araştırma

Bu tez çalışmasının amacı Türkiye Kimya sektöründe sendikalaşmanın verimlilik üzerine etkilerinin incelenmesidir. Veriler 1998-2006 yılları arasında ISO'nun yaptığı değerlindirmede ilk ve ikinci beşyüze giren firma verileridir. Araştırmada parametrik ve nonparametrik sayısal araştırma yöntemleri kullanılmıştır.Parametrik bir yöntem olan ANOVA analizi iki şekilde uygulanmıştır. İlk olarak, tüm kimya firmaları analize katılarak sendikalaşma durumuna göre (sendikalı, sendikasız ve yetkisiz sözleşmeli) firmaların verimlilik ve verimliliğe etkili faktörler incelenmiştir. Ardından, kimya alanı firmaları benzer faliyetlerine göre altgruplarına (genel kimya, ilaç, petrol ve plastik) ayrılarak ANOVA analizi tekrar uygulanmış ve sendikalılığın firma verimliliğine etkisinin kimya alt faliyet alanlarına göre nasıl farklılık gösterdiği incelenmiştir.İkinci bir parametrik yöntem olan regresyon analizinde Cobb-Douglas üretim fonksiyonunun modifiye edilmiş bir şekli kullanılarak sendikalı firmalarda verimlilik etkisi incelenmiştir.Nonparametrik bir araştırma yöntemi olan Veri Zarflama Analizi ile 1998-2006 yılları arasında her bir yıl için sendikalı ve sendikasız firmaların birbirlerine göre göreceli olarak etkinlik skorları tespit edilmiştir. Ayrıca bu yöntem kullanılması ile sendikalı ve sendikasız firmlarda yıl bazında verimlilik karşılaştırması yapılmıştır.Bunu takiben yine non-parametrik bir yöntem olan Malmquist Productivity analizi, 1998-2006 yılları arası panel veri seti kullanılarak uygulanmıştır. Malmquist Productivity Index kullanılarak 9 yıllık dönem içerisinde sendikalı veya sendikasız firmalardaki etkinlik değişimleri göreceli olarak tespit edilmiştir.Son olarak yapılan ampirik yöntemlerin sonuçlarına ve olası nedenlerine ışık tutabilmek için derinlemesine mülakat yöntemi bazı firmalara ayrıca işveren ve işçi sendikalarına uygulanmıştır. Sonuç olarak, sendikasız firmalar sendikalı ve yetkisiz sözleşmeli firmalara göre daha verimli bulunmuş, ayrıca sendikalı firmalar da sendikalaşma oranındaki artışın verimliliği arttırıcı etkisi tespit edilmiştir.