Remisyondaki opiyat kullanım bozukluğu hastalarında çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stillerinin işlevsellik, suisidalite, dürtüsellik ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada Opiyat kullanım bozukluğu (OpKB) hastalarının çocukluk çağı travmalarının, bağlanma stillerinin, yaşam kalitelerinin, tedaviye uyumlarının ve dürtüsellik seviyelerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde ayaktan tedavi gören OpKB tanılı 100 hasta ve 100 sağlıklı gönüllü çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla bu çalışma için hazırlanmış Sosyodemografik Veri Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA), Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQL-BREF) ve Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ) kullanılmıştır. Bulgular: ÇÇTÖ Cinsel İstismar (p=0.125) hariç tüm alt ölçek puanlarının OpKB hastalarında sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (Duygusal istismar p<0.001, Duygusal ihmal p=0.002, Fiziksel istismar p<0.001 ve Fiziksel ihmal p<0.001). Her iki grup bağlanma stilleri alt ölçek puanları açısından değerlendirildiğinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmazken sadece İÖA-Kayıtsız alt ölçek puanlarının OpKB hastalarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu tespit edilmiştir (p=0.046). Dürtüsellik düzeylerine bakıldığında gruplar arasında BDÖ Dikkatsel dürtüsellik (p=0.417) alt ölçek puanları açısından anlamlı bir farklılık saptanmazken OpKB hastalarında BDÖ-Motor dürtüsellik ve Plan yapmama (plansız) dürtüsellik puanlarının sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla p=0.047 ve p<0.001). OpKB hastalarında WHOQL-BREF Ruhsal sağlık dışındaki tüm alt ölçek puanlarının sağlıklı kontrollere göre anlamlı bir şekilde düşük olduğu görülmüştür (Genel sağlık p<0.001, Fiziksel sağlık p<0.001, Sosyal ilşkiler p<0.001 ve Çevre alt ölçeği p=0.034)). OpKB hastalarında MAÖ puanları ile WHOQL-BREF tüm alt puanları arasında negatif yönde, düşük-orta derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar olduğu saptanmıştır. Sonuç: OpKB hastalarının çocukluk çağında daha fazla travmaya maruz kaldığı, daha kötü yaşam kalitesi olduğu ve daha dürtüsel oldukları söylenebilir. OpKB hastaları ile kontrollerin bağlanma stillerinde fark saptanmamıştır. OpKB hastalarında tedavi planı oluşturulurken hastaların dürtüsellik, bağlanma ve çocukluk çağı travmatik yaşantı öykülerinin detaylı bir şekilde değerlendirilmesi, başa çıkma becerilerinin geliştirilmesine yönelik müdahalelerin yapılması ve tedavi programlarının yaşam kalitesini arttırmaya yönelik yapılandırılması tedavi başarısını arttırabilir. Anahtar Kelimeler: Opiyat Kullanım Bozukluğu, Çocukluk çağı travmaları, Bağlanma stilleri, Yaşam kalitesi, Dürtüsellik, Nüksetme