Renal biyopsi ile amiloidoz tanısı alan hastalarda renal ve hasta prognozunun değerlendirilmesi

Amaç: Böbrek, amiloidozdan en sık etkilenen organ olup, amiloidozda hasta sağkalımı açısından büyük öneme sahiptir. Çalışmamızda biyopsi ile renal amiloidoz tanısı almış hastaların renal ve hasta sağkalımlarına etkili olabilecek faktörlerin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: 2012-2021 yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesinde yapılmış böbrek biyopsilerinde amiloidoz tanısı almış hastaların klinik ve laboratuvar bulguları retrospektif olarak incelendi. Primer veya sekonder nedenler amiloidoz etiyolojileri incelenerek ortaya konuldu. Hastaların yaş, cinsiyet, biyopsi tarihi, ek hastalıkları, kolşisin kullanımı, hemodiyaliz tedavisi alma durumu, hemodiyaliz tedavisi alıyorsa hemodiyalize geçiş süreleri, takiplerinde sağ/exitus durumları, kreatinin, ürik asit, serum total protein, serum albümin, C reaktif protein, 24 saatlik idrarda proteinüri değerleri kaydedilerek R 4.2.2 ve SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programları kullanılarak istatistiksel değerlendirmeye alındı. Ki kare, bağımsız örneklem T, Mann Whitney U testleri, Pearson korelasyonları, karma etki modelleri kullanıldı. Sağ kalım analizi ve prognostik faktörlerin tayininde Cox regresyon analizleri kullanıldı. Bulgular: Hastaların ortalama takip süresi 44,90 ±32,24 ay olarak belirlendi. Primer amiloidoz ile takipli hastaların renal (p=0,004) ve genel sağkalımlarının (p=0,052) daha kötü olduğu görüldü. Primer amiloidoz ile takipli hastaların hemodiyalize ortalama geçiş süreleri sekonderlere göre anlamlı derecede kısaydı (p=0,009). Hastaların tanı anında yaşının fazla olması (p=0,017), kreatinin değerinin yüksek olması (p=0,002) ve albümin değerinin düşük olması (p=0,01) renal survival açısından kötü prognostik faktör olarak bulundu. Tanı anında yaşı fazla olan grubun mortalitesinin daha fazla olduğu görüldü (p=0,005). Sekonder amiloidoz ile takipli hastaların kolşisin kullanımlarının renal sağkalımı (p=0,96) ve mortaliteyi (p=0,13) anlamlı ölçüde etkilemediği görüldü. Takiplerinde hemodiyaliz programına alınan hastaların mortalite oranı anlamlı ölçüde yüksek bulundu (p=0,01). Sonuç: Çalışma sonunda primer amiloidozun renal sağkalım ve mortalite açısından daha kötü olduğunu, tanı anındaki yaşın daha düşük olmasının renal ve hasta sağkalımında olumlu prognostik faktör olduğunu bulduk. Tanı anındaki serum albümin yüksekliğinin böbrek sağkalımını göstermede olumlu prognostik faktör olduğunu belirledik. Sekonder amiloidoz hastalarında kolşisin kullanımının renal sağkalımı ve mortaliteyi anlamlı derecede etkilemediğini bulduk. Ayrıca amiloidozda böbrek sağkalımının mortaliteyi etkilediği sonucuna ulaştık. Anahtar kelimeler: Amiloidoz, Renal sağkalım, Renal amiloidoz prognozu