İran'da lise düzeyinde kullanılan İngilizce ders kitaplarındaki kültürel ögeler

İngilizce tüm dünyada iletişim dili haline gelmiştir. Bunun anlamı, farklı dillerdeki konuşmacıların farklı durumlarda birbirleriyle etkileşim kurmak için bu dili kullandıklarıdır. Ancak İngilizce konuşan kişiler farklı ülkelerden ve kültürlerden insanlarla karşılaşabilirler. Bu nedenle, başarılı bir dil iletişimcisi olabilmek için, öğrencilerin çeşitli ülkelerin adetleri, gelenekleri ve kültürleri hakkında bilgi sahibi olmaları gerekir. Bu durumda, ders kitapları ve öğretmenler, öğrencilerin kültürel bilgilerini arttırmak için önemli iki faktördür. Bu bilgiler ışığında bu tez çalışmasının temel amaçları, İran lise müfredatlarında kullanılan üç İngilizce ders kitabının kültürel içeriğini incelemektir. Ayrıca, İngilizce öğretmenlerinin İngilizce dil derslerinde kültürel içeriklerin öğretilmesine ilişkin görüşlerini ve bakış açılarını araştırmak da amaçlanmıştır. Bu çalışma tanımlayıcı bir vaka çalışması olarak tasarlanmış ve yürütülmüştür. İngilizce ders kitaplarının kültürel içeriğini analiz etmek için içerik yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda, üç İngilizce ders kitabında temsil edilen kültürlerin coğrafi kökenlerini belirlemek için Kachru'nın (1986) modeli ve ders kitaplarında yer alan kültürel içeriklerin özelliklerini araştırmak için Horibe'nin (2008) modeli kullanılmıştır. Aynı şekilde, İran'daki liselerde ders veren dokuz İngilizce öğretmeniyle görüşmeler yapılmıştır. Görüşme bulgularını analiz etmek için kullanılan yöntem tematik analizdir. Çalışmanın sonuçları, İran'ın kültürel içeriklerinin incelenen İngilizce ders kitaplarının kültürel içeriklerine hâkim olduğunu göstermiştir. Buna ek olarak Horibe'nin (2008) modelinde temsil edilen kültürün üç yönü arasında, çoğunlukla İran'la ilgili bir toplumsal adet olarak kültürün, bu üç İngilizce ders kitabının kültürel içeriğinin çoğunu kapsadığı keşfedilmiştir. Ayrıca, öğretmenler İngilizce derslerinde kültürel içeriklerin dil ile birlikte öğretilmesi gerektiğine inanmaktadır. Dahası, bu İngilizce ders kitaplarının kültürel içeriklerinin çoğunlukla İran hakkında olduğunu ve öğrenciler için çok yararlı olamayacağını belirtmişlerdir. İngilizceyi uluslararası bir dil olarak değerlendirdiğimizde, bahsi geçen İngilizce ders kitaplarının kültürel içerikleri öğrencilerin kültürlerarası yetkinliklerini arttırmak için yararlı görülmemektedir. Öğrenciler farklı kültürlere sahip farklı ülkelerden insanlarla iletişim kurabilir, bu iletişimin sağlıklı olabilmesi için de öğrenciler farklı ülkelerin farklı kültürleriyle karşılaşmaktadırlar. İncelenen ders kitaplarında bu gerçekliğe rastlanmamaktadır. Anahtar Kelimeler: İngilizce öğretimi, ders kitabı inceleme ve analizi, kültür, kültürlerarası öğeler.