Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında eğitim evreninin kronolojik olarak incelenmesi

Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Reşat Nuri Güntekin pek çok türde eser vermiştir. Eğitimcilik yönüyle de dikkat çeken yazar, romanlarında eğitim ile ilgili unsurları sıklıkla kullanmıştır. Bu çalışmayla Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında eğitim evreninin nasıl bir değişim gösterdiği tespit edilmeye çalışılmıştır.Araştırmada doküman incelemesi tekniği ve tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Reşat Nuri Güntekin'in on dokuz romanı oluşturmuştur. Örneklem seçme yoluna gidilmemiştir. Eserlerdeki eğitim ile ilgili fikirler fişlenmiş, kodlanmış, kodlanan veriler anlamlı bir bütün olacak şekilde kategorilere ayrılmıştır. Verilerin sunumunda eserlerden alıntılar yapılmıştır.Bulgular ve yorumlar kısmında, Reşat Nuri Güntekin'in on dokuz romanından elde edilen veriler, kahramanların eğitim durumları, eğitim kurum ve yöntemleri, öğretmen tipleri, öğrenci tipleri ve fiziki ortam başlıkları altında ele alınarak yorumlanmıştır.Araştırmanın sonucunda Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında Anadolu'nun eğitilmesi fikrinin esas olduğu ve bunun tüm romanlarında bilinçli olarak işlendiği görülmüştür. Yazarın ilk romanından son romanına doğru kahramanların eğitim durumlarında, fiziki ortamda ve öğrenci tiplerinde belirgin bir değişim görülmediği ve öğretmen tiplerine sıklıkla yer verildiği gözlenmiştir. Kadın kahramanların, erkek kahramanlara oranla daha düşük eğitim seviyesine sahip oldukları, çocuk kahramanların eğitilmesi gerektiği fikri ve yurt dışı eğitiminin, kahramanların eğitimlerinde önemli bir aşama olarak düşünüldüğü görülmüştür. Yazarın ilk romanından son romanına doğru bakıldığında onun, eğitimde yenileşme hareketlerinin başladığı bir dönemde eski ve yeni eğitim kurumlarına ait çatışmalara yer verdiği, eskiye ait olan yanlış metotları eleştirdiği ve yenilikçi eğitimin savunucusu olduğu ön plana çıkmıştır. Eğitimde geleneksel ve modern anlayışa sahip olan farklı tipteki idarecilere ve öğretmenlere bir arada yer verilmiştir. Öğrencilerin maddi durum ve kıyafet açısından aynı imkânlara sahip olmadığı gözlenmiştir. Fiziki ortam olarak Anadolu'ya ait görüntüler hâkimdir.