Turkish education system
170 theses under this subject heading
Suriyeli öğrencilerin Türk eğitim sistemine entegrasyonu projesi kapsamında geçici eğitim merkezlerinde görev yapan dil öğreticilerinin dil öğretirken karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
Bu araştırmanın temel amacı ülkemizde geçici eğitim merkezlerinde Suriyeli öğrencilere eğitim veren dil öğreticilerinin karşılaştıkları sorunları tespit edip bu sorunlara çözüm önerileri getirmektir. Suriyeli öğrencilerin Türk eğitim sistemine entegre olma yolunda önemli bir görev üstlenen geçici eğitim merkezlerinde görev yapan dil öğreticilerinin sorunlarını tespit edip bu sorunlara çözüm üretmek yapılacak dil öğretiminin daha verimli gerçekleşmesini sağlayacaktır. Çalışmanın gerçekleştirildiği geçici eğitim merkezlerinde öğrenciler 1 ve 4. sınıf arasında öğrenimlerine devam etmekte olan öğrencilerdir. Geçici eğitim merkezlerinde öğrenimlerini tamamlayan öğrenciler, eğitim ve öğretimlerine Türk öğrenciler gibi normal okullarda devam etmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modeli olarak tarama modeli seçilmiştir. Çalışmada, belirlenen geçici eğitim merkezlerinde görev yapan dil öğreticilerine 12 sorudan oluşan açık uçlu ölçek uygulanmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda geçici eğitim merkezlerinde görev yapan dil öğreticilerinin dil öğretirken karşılaştıkları sorunların genel olarak; dilin fonetik yapısından kaynaklandığı, öğrencinin Suriye'de almış olduğu eğitimi Türk eğitim sistemiyle özdeşleştirmeye çalıştığı, öğrencilerdeki hazırbulunuşluluğun ve duyuşsal boyutun farklı olması ve materyal eksikliklerinin bulunması dil öğreticilerinin dil öğretirken en çok karşılaştıkları problemler olarak görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Geçici Eğitim Merkezi, Dil Öğretimi, Dil Öğreticileri
Türk eğitim sisteminde yöneticilikte kadın paradigmaları
Türk Eğitim Sisteminde eğitim örgütlerinin başarılı olmasında yöneticilerin payı oldukça yüksektir. Yönetim pozisyonlarına gelme sürecinde hukuksal bir engel olmamasına rağmen Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatları istatiksel verileri incelendiğinde kadınların yönetim pozisyonlarında az sayıda temsil edildikleri görülmektedir. Ayrıca eğitim kurumlarında hiyerarşik yapı yükseldikçe kadın yönetici oranları belirgin bir şekilde düşüş göstermektedir. Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okullarda görev yapan öğretmenlerin hemen hemen yarısının kadın olduğu bir alanda, kadın eğitim yöneticilerinin sayısal oranlarının azlığının arkasındaki sebepler irdelenmiştir. Araştırmaya katılan kadın yöneticilerin kişisel görüşlerinin ve tecrübelerinin nitel yöntemle derinlemesine analizi yapılmış ve bu analiz sonucunda, cinsiyet ayrımcılığı, örgüt kültürü engeli, çoklu rol üstlenme, cam tavan, toplumsal cinsiyet engellemelerinin olduğu tespiti yapılmıştır. Araştırmanın odak noktasını, kadın yöneticilerin görüşlerinden yola çıkarak engelleri aşma stratejileri oluşturmaktadır.
Hz. Muhammed'in (SAV) eğitim anlayışının günümüz öğretmen ve öğrencileri açısından algılanışı ve uygulanabilirliği
Bu araştırma, Hz. Muhammed'in (sav) Eğitim Anlayışının Günümüz Öğretmen ve Öğrencileri Açısından Algılanışı ve Uygulanabilirliği konusunu ele almaktadır. Manevi değerlerin eğitimdeki artan önemine dikkat çekerek, bu anlayışın çağdaş pedagojik yaklaşımlarla ne ölçüde örtüştüğünü, öğretmenler ve öğrenciler tarafından nasıl algılandığını ve mevcut eğitim ortamlarında uygulanabilirliğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenlerinden olgu bilim (fenomenoloji) yaklaşımıyla yürütülen bu çalışmanın evrenini İstanbul'un Başakşehir ilçesindeki okullar oluşturmaktadır. Katılımcılar ise, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen, ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerinden toplam 10 öğretmen ve 12 öğrenci olmak üzere 22 kişiden oluşmaktadır. Bu kapsamda, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Hz. Muhammed'in (sav) örnek olma (üsve-i hasene), adalet, merhamet ve bilginin amel ile bütünlüğü gibi değerler eğitimiyle doğrudan ilişkili temel pedagojik ilkelerine odaklanmıştır. Elde edilen veriler, bu manevi modelin günümüz eğitim sistemindeki algılanış biçimlerini ve potansiyel entegrasyonuna ilişkin görüşleri ortaya koymuştur. Çalışma, teorik olarak Hz. Muhammed'in (sav) eğitim anlayışını modern pedagoji ve değerler eğitimi bağlamında analiz ederek literatüre bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Pratik açıdan ise, öğretmen ve öğrenci algılarını ortaya koyarak, bu anlayışın günümüz değerler eğitimine potansiyel katkılarına ışık tutmayı ve öğretmen eğitim programları ile müfredat geliştirme çalışmaları için potansiyel yol haritaları sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Hz. Muhammed'in Eğitim Anlayışı, Öğretmen ve Öğrenci Algısı.
Eğitimde 2023 vizyon belgesinin uygulanabilirliği hakkında yönetici ve öğretmen görüşleri
Eğitim sisteminin sorunlarını planlama yöntemi ile çözme eğilimi önemlidir. Planlı dönemde politika ve kararların yaşama geçirilmesi ve hedeflerine ulaşılması, eğitim sorunlarının çözülmesinde önemli nedenler arasındadır. Milli Eğitim Bakanlığı da bu kapsamda beş yıllık planlama çerçevesinde Eğitimde 2023 Vizyon belgesi başlığında çalışmasını tamamlamış ve paydaşlarına açıklamıştır. İyi niyet ve irade beyanı olan, gidilmesi gereken ana yolların belirlenmesi ve eğitimin ana sorunlarını yazılı bir metin olan belgenin sürdürülebilirliği bakımından önemlidir. Belgenin, taşra teşkilatları örgütlerinde yansımaları ve tespiti de sürdürülebilirlik açısından önem arz etmektedir. Bu amaçla illerde ve ilçelerde vizyon belgesine ilişkin paneller ve çalıştaylar düzenlenmeye başlanmıştır. Bu çalışmada da Van ili Tuşba İlçesinde İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde Eğitimde 2023 vizyon belgesinin kapsamlı değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Osmanlı eğitiminde enderun örneği
Bu çalışmada öncelikle Osmanlı Devleti'nde örgün eğitim sisteminde bulunan bazı kurumlar tek tek incelenmiş, kurumlar ile alakalı kısa ve öz bir şekilde bilgi verilmiştir. İlk olarak Osmanlı Devleti'nin ana yapısını ifade eden saray içinde bulunan eğitim kurumlarından bahsedilmiştir; Bunlardan birincisi, ileride padişah olacak şehzadelere eğitim verildiği şehzadegan mektebidir. İkincisi saray işlerini yürütecek ve ileriki zamanlarda devlet adamı olacak kişileri yetiştiren iç oğlan ocağıdır. İç oğlanları İslam kültürünü görerek ve yaşayarak öğrenmeleri amacıyla Müslüman ailelerin yanına verilirdi. Sonra hazırlık sarayları olan Edirne, Galatasaray, İbrahim Paşa saraylarında ön eğitimlerini alırlar daha sonra ise asıl eğitimlerini Enderun mektebinde tamamlamaktadırlar. Üçüncüsü ise kısmen de olsa Enderun mektebinin bayan izdüşümü olarak öngörülen, bayanlara eğitim verilen yer haremdir. Bir diğer bakımdan ise padişahın ailesinin yaşadığı bölümü ifade etmektedir. Bir sonraki bölümde ise Osmanlıda halka hitap eden eğitim kurumlarından da bahsedilmiştir. Bunlardan birincisi 4 yaş 4 ay 4 günlük iken çocukların başladığı ilkokula karşılık gelen Sıbyan mektepleridir. İkincisi Osmanlı devletinin temelini ifade eden medreselerdir. Medrese ilkokuldan sonra yüksek eğitim olarak adlandırılan belirli bölümlere ve kademelere göre ayrılmış eğitim kurumudur. Genel itibariyle bölümümüz ve alanımız gereği bu kurumların tamamını din eğitim açısından değerlendirmiş bulunmaktayız. Özellikle seçtiğimiz konu gereği aktarmak istediğimiz Osmanlı eğitim sisteminde bir örnek olan Enderun mektebinin genel eğitim durumunu anlatmanın yanı sıra din eğitimi açısından nasıl bir yol izlendiğini ortaya koymaktır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Enderun
Eğitim kurumları yönetici atama - yer değiştirme usul ve kriterleri ile ilgili yönetici görüşleri
Bu araştırma, ilköğretim okullarında yönetici atama yönetmeliği ile belirlenen, yönetici atama kriterlerini yönetici görüşleri açısından değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Amaç doğrultusunda hazırlanan anket formu; 2012-2013 eğitim öğretim yılında Uşak'ta faaliyet gösteren ve ilköğretim okullarında görev yapan ve araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden 310 okul yöneticisine uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 20.0 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Yöneticilerin demografik özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde, yönetici atama yönetmeliği ile belirlenen, yönetici atama kriterlerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Yöneticilerin demografik özelliklerine göre yönetici atama kriterlerine ilişkin görüşlerinin incelenmesinde ise, t testi, tek yönlü anova ve tukey testlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda; yöneticilerin, yönetici atama ölçütleri içerisinde en fazla yöneticinin kendine ait bilimsel veya mesleki eserleri olmasını, en az 5 yıllık öğretmenlik deneyimi olması, yönetici seçme sınavında en fazla yönetici adaylarına psikometrik testler uygulanması ve yönetici seçme, yetiştirme ve atama sürecinin siyasi torpilden bağımsız olması gerektiği görüşünde oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, okul yöneticiliğine atanmak için kesinlikle hizmet öncesi eğitim verilmesi ve bu eğitimin, Milli Eğitim Bakanlık-Üniversiteler işbirliği ile kısa süreli veya Millî Eğitim Akademisinde uzun süreli hizmet içi eğitim programı olarak düzenlenmesi görüşünde oldukları ve okul yöneticilerinin başarılı olmaları durumunda, daha üst düzeyde yönetim görevlerine getirilmesini istedikleri ve müdür ve müdür yardımcılarının aynı usulle atanmasını istedikleri sonuçlarına varılmıştır. Anahtar kelimeler: Okul yöneticiliği, atamalar, yönetici atamaları
Milli Eğitim Bakanlığı stratejik planlarının hedefleri açısından incelenmesi ve uygulamaya dönük yansımalarının değerlendirilmesi
Bu araştırmada, Türk eğitim sisteminin Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Stratejik Planları Eğitim Göstergeleri açısından incelenmesi, buna yönelik olarak performans değerleri açısından değerlendirilmesi ve tartışılması amaçlanmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Stratejik planlarının değerlendirilmesinde, rapor haline getirilen hedeflerin yıllara göre kıyaslanması üzerine bir yaklaşım sergilenmesi amaçlanmıştır. Türk eğitim sisteminin, Avrupa Birliği (AB) eğitim politikalarına uyum çalışmaları da göz önüne alındığında; planlanan eğitimin hedeflere ulaşmasında, karşılanma durumlarının nasıl bir etki bıraktığı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada Stratejik planların okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim boyutlarında; amaçlanan hedeflere ulaşma açısından genel eğitim sorunları ve kazanımlarının incelenmesi yapılmıştır. Türkçede FÜTZ Analizi veya GZFT Analizi olarak da bilinen, fakat en çok SWOT deyimiyle kullanılan analiz, hem kamu hem de özel sektörde kullanılacak esneklikte genel bir çerçeve sunmuştur. Elde edilen verilerin SWOT analizi şeklinde sınıflandırılması yapılarak, her bir boyutuna ilişkin güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler türleri oluşturulmaya çalışılmıştır. Toplanan ve değerlendirilen tüm analiz verileri açık kaynak erişimi olduğu için herkes tarafından elde edilebilecek değerlerdir.
Moğolistan ve Türkiye ortaöğretim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Eğitim sistemlerinin karşılaştırılması, benzerlik ve farklılıkların ele alınması eğitimsel problemlerin çözümünde önemli rol oynamaktadır. Ortaöğretim, ülkenin eğitim sisteminde önemli bir yer almaktadır. Bu nedenle bu araştırma Moğolistan ve Türkiye'nin ortaöğretim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarının, örgütsel yapılarının ve yönetsel işleyişlerinin nasıl yapılandırdıklarını, benzer ve farklı yönlerinin neler olduğunu incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada nitel veri toplama tekniklerden doküman analizi kullanılarak konu ile ilgili çeşitli kaynaklardan, iki ülkenin ortaöğretim sistemleriyle ilgili olan mevzuattan, internet ağı bilgilerinden, tez, kitap, dergi, makale gibi basılı bilimsel çalışmalardan yararlanmıştır. Araştırma sonucunda her iki ülkenin bugünkü ortaöğretim sistemleri tarihsel süreç içerisinde ülkelerin eğitim sistemlerine etkileyen sosya-ekonomik değişimlerine dayalı olarak kurulduğu gözlenmiştir. Her iki ülkenin eğitim sistemlerinin 1920'ler sonrası tarihsel süreçleri ve örgütsel yapıları yüksek oranda benzemektedir. Yönetsel işleyişleri açısından Türkiye daha 'merkeziyetçi', Moğolistan 'yerel yönetim' ağırlıklı olduğu, ortaöğretim sistemlerin örgütsel yapılarında ve öğretim kurum türlerinde farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Eğitim harcamaları konusunda Moğolistan'ın eğitime yapılan harcamaları Türkiye'ye göre oransal olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, hem Türkiye hem de Moğolistan'da eğitim bakanlığın yapısında ve yönetsel işleyişlerinde sık sık değişiklikler yapıldığı ve bu gibi değişikliklerin de ortaöğretim kurumlarına düzensizlik ve belirsizliklerine yol açabildiği belirlenmiştir. İki ülkenin ortaöğretim sistemi daha da geliştirmek ve yaygınlaştırmak için ilk ve yükseköğretim sistemleri ile düzenli işbirliğinde bulunması ve ortaöğretim sistemlerine yönelik yapılan stratejik planlamaları düzenli izleme ve denetleme sistemi uygulanması gerekmektedir.
Eğitim yönetimi modelinin ekolojik sistemler kuramı bağlamında geliştirilmesi
Bu araştırmada, Bronfenbrenner'ın (1979) ekolojik sistemler kuramı bağlamında Türk eğitim sisteminin mevcut ve ideal durumuna ilişkin eğitim yönetimi modellerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için eğitim sistemini düzenleyen mevzuatın ve paydaşların görüşlerine göre eğitim yönetimi modelinin nasıl bir görünüme sahip olduğu ve aynı paydaşların görüşlerine göre ideal bir eğitim yönetimi modelinin nasıl olması gerektiği araştırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ve ölçüt (amaçlı) örnekleme kullanılmıştır. Veri toplama araçları, görüşme formları ve dokümanlardır. Modellerde öne çıkan bulgular incelendiğinde, Model 1'e göre Türk eğitim sisteminin niteliğinin geliştirilmesi için kapsamlı politikaların üretilmeye çalışıldığı, ailelerin istenen düzeyde eğitim sistemine dahil edilemediği ve öğretmenlerin mesleki gelişimini destekleyen politikaların güçlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir. Model 2'ye göre okul içi uygulamalarda öğrenciler uyum sorunları yaşamaktadırlar ve öğretmen otoriter bir figürdür. Model 3'e göre aile desteği, olumlu aile iklimi ve ailenin gelir düzeyi nitelikli eğitime erişmek için gereklidir. Model önerisine göre, kendisini değerli hisseden, mutlu, farkındalığı ve hazırbulunuşluğu olan, sorumluluk sahibi, hedefleri olan, motivasyonu yüksek, kendisini yönetebilen, yardımsever ve paylaşımcı öğrenciler yetiştirilmelidir.
Sürdürülebilir kalkınma amaçlarının gerçekleştirilmesinde STEM yaklaşımı: Türk eğitim sistemi için politika önerisi
Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) eğitimine uluslararası bir perspektiften bakıldığında STEM'in önemi konusunda fikir birliği olsa da ülkelerin STEM politika belgelerinin çeşitli başlıklarda birbirinden farklılaştığı görülmektedir. Bu araştırmanın amacı STEM yaklaşımı ile Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının 4. Nitelikli Eğitim amacının başarılmasına katkı sağlayabilecek politika önerileri geliştirmektir. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından 4. Nitelikli Eğitim amacının başarılmasında STEM yaklaşımının işe koşulması hem nitelikli eğitim amacının hem nitelikli eğitim sayesinde başarılabilecek diğer amaçların gerçekleşmesine katkıda bulunacağı öngörülmüştür. Araştırmanın ilk aşamasında belirlenen altı ülkenin STEM politika belgeleri incelenmiştir. İkinci aşamada Türkiye bağlamında STEM eğitiminde rol ve sorumluluğu olan 22 katılımcı (öğretmenler, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, politika yapıcılar/uygulayıcılar) ile görüşmeler yapılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. İçerik analizi ve gerçekleştirilen görüşmeler sonunda, belirlenen ülkelerin STEM politikalarında eğitim ve politika temasının ortak; sürdürülebilirlik temasının da Türkiye'ye özgü olduğu ortaya çıkmıştır. Özellikle ekonomik refaha ulaşmak için önemli görülen STEM yaklaşımına yönelik Türkiye'nin ulusal bir politikaya ihtiyaç duyduğu açıktır. Hazırlanacak STEM politika belgesinin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına katkı sağlayacak şekilde olması hem nitelikli eğitim amacına hem diğer amaçlara katkı sağlayacaktır. Öğretmen yeterliklerinin artırılması, öğretim programlarına STEM yaklaşımının entegrasyonu, fiziksel altyapının kurulması, tüm paydaşların sürece katılımının sağlanması, öğrencilerin STEM kariyerine yönlendirilmesi, özellikle kız öğrencilerin STEM eğitimine erişiminin sağlanması, kapsayıcı bir politikanın oluşturulması ve etkili yaygınlaştırma çalışmaları yapılması çalışmanın önerileri arasındadır.
Türkiye ile Brezilya'da yükseköğretime geçiş sistemlerinin karşılaştırılması ve Brezilya'da üniversiteye giriş sınavlarında başarıyı etkileyen faktörlerin incelenmesi
Araştırmanın amacı, Türkiye eğitim sistemi ile Brezilya eğitim sisteminini incelemek ve iki eğitim sisteminin benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymaktır. Aynı zamanda, Brezilya'da yükseköğretime geçiş amacıyla yapılan Ulusal Lise Sınavı (ENEM) verisinden faydalanarak matematik, fen bilimleri, sosyal bilimler ve dil derslerindeki akademik başarıya etki eden değişkenlerin modellenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini 2017 yılında yapılan ENEM'e giren 6731341 kişi oluşturmaktadır. Analiz yapılırken bu evrenden rastgele 10000 kişilik bir örneklem seçilmiş ve kayıp veriler temizlendikten sonra 9336 kişilik bir örneklem elde edilmiştir. Çalışma kapsamında oluşturulan akademik başarı modellerinin incelenmesinde yapısal eşitlik modeli analizi bu modellerin kadın ve erkeklerde benzer şekilde çalışıp çalışmadığını incelemek amacıyla çok gruplu yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Türkiye eğitim sistemi ile Brezilya eğitim sistemin incelenmesi ve eğitim sistemlerindeki benzerlik ve farklılıkların ortaya konulması amacıyla doküman analizi yapılmıştır. Sonuç olarak Brezilya eğitim sisteminde yükseköğretime geçiş için ENEM sınavı ve Türkiye eğitim sisteminde ise YKS sınavı yapılmaktadır ve her ikisi de ulusal düzeydedir. ENEM sınavında çoktan seçmeli soruların yanı sıra öğrencilerin kompozisyon becerilerini belirlemek amacıyla bir açık uçlu soru bulunurken YKS 2019 sınavında ise sadece çoktan seçmeli soruların bulunduğu görülmüştür. Matematik, fen bilimleri, sosyal bilimler ve dil derslerindeki akademik başarıyı açıklamak için bu derslerden birinin temel alındığın akademik başarı modeli kurulmuş ve seçilen dersler dışındaki dersler diğer derslerdeki akademik başarı olarak ele alınmıştır. Oluşturulan akademik başarı modellerinde okul teknolojisi, sözel beceri, sosyoekonomik durum değişkenlerinin ilgili başarı modelindeki temel dersi etkilemez iken diğer derslerdeki başarının ilgili başarı modelindeki temel dersi etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca oluşturulan modellerdeki ilişkilerin kadın ve erkeklerde benzer olduğu saptanmıştır.
Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarının, örgütsel yapılarının, yönetim ve denetim alt sistemlerinin işleyişlerinin nasıl, benzer ve farklı yönlerinin neler olduğunu karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, bilimsel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemine dayalı olarak yürütülmüştür. Taranan kaynaklardan, iki ülkenin eğitim sistemleriyle ilgili yürürlükteki mevzuattan, resmi internet sayfalarında kayıtlı bilgi, belge ve dokümanlardan, uluslararası kuruluşların ilgili raporlarından, karşılaştırmalı eğitim alanına ait kitaplar, tezler ve yayımlanan makalelerden yararlanılmıştır. Paris'te Türkiye Cumhuriyeti ve Güney Kore UNESCO Daimi Temsilcilikleri, Ankara'da Güney Kore Ankara Büyükelçiliği ve Ankara Kore Kültür Merkezi, Doha'da Güney Kore Doha Büyükelçiliği'nden uzmanlarla irtibat kurulmuş, yardımlarıyla birincil kaynaklara ulaşılmıştır. T.C. Kültür Bakanlığı Milli Kütüphane Kore Kitaplığı ile çeşitli üniversite ve devlet kütüphanelerinin kaynakları taranmıştır. Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemleri bazı alt problemler çerçevesinde ele alınmıştır. Öncelikle iki ülke eğitim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarına ilişkin bulgu ve yorumlara yer verilmiştir. Ardından eğitim sistemlerinin örgütsel yapıları incelenmiş, yasal mevzuata değinilmiş ve teşkilat yapılarına yer verilmiştir. Son olarak, Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemlerinin yönetim ve denetim alt sistemleri ile finansmanları hakkında araştırma bulguları paylaşılmıştır. Çalışmada, her iki ülkenin de tarihsel süreçte ülke eğitimine etki eden zorluklarla karşılaştığı tespit edilmiştir. Örgütsel yapılanmalarında yasal mevzuat çerçevesinde merkeziyetçi yapıları olduğu gözlenmiştir. Ancak uygulamada, Güney Kore'nin yerel yönetimlere çeşitli yetkiler verdiği öğrenilmiştir. Ayrıca, sık değişen yasal düzenlemelerin düzensizliklere yol açtığı, eğitime ayrılan finansman miktarlarının yüksekliğinin eğitimi olumlu etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmada ortaya çıkan bir diğer sonuç ise, merkeziyetçiliğin ve bürokrasinin azaldığı kurumlarda sorun çözme, denetleme ve gelişim çalışmalarının daha kolay yapılabildiğidir.
Geçmişten günümüze Türkiye'de yaşam boyu öğrenme
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de geçmişten günümüze yaşam boyu öğrenmeyi incelemektir. Bu bağlamda yaşam boyu öğrenmenin Türkiye'deki tarihsel süreç içindeki değişimi irdelenmiştir. Çalışmada öncelikle yaşam boyu öğrenmeye ilişkin kavramsal ve kuramsal çerçeve verilmiş; yaşam boyu öğrenmenin hedefleri ve yaşam boyu öğrenme becerilerine yönelik açıklamalarda bulunulmuş; söz konusu kavramın yaygın eğitim, yetişkin eğitimi ve halk eğitimi ile olan ilişkisine değinilmiştir. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde ise yaşam boyu öğrenmenin Avrupa'daki gelişim süreci incelenmiş ve bulgular bölümünde yaşam boyu öğrenmenin ülkemizdeki gelişim süreci açıklanmıştır. Yaşam boyu öğrenmenin Türkiye'deki tarihsel gelişimi Cumhuriyet öncesi ve sonrası olarak iki bölümde incelenmiştir. Araştırmada, çalışmanın amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu amaçla öncelikle çalışma amacına uygun dokümanların neler olduğu ve nereden elde edilebilecekleri belirlenmiştir. Araştırmanın kavramsal ve kuramsal temellerini belirlemek için ihtiyaç duyulan verilere konu ile ilgili kitaplardan, alanda hazırlanmış tezlerden, ulusal ve uluslararası düzeyde hazırlanan raporlardan ve makalelerden ulaşılmıştır. Araştırma süresince ulaşılabilen dokümanlar bütünü araştırmanın veri setini oluşturmuştur. Ulaşılan dokümanların özgünlüğü kontrol edildikten sonra belirli bir sistematik içinde analiz edilerek sonuçlara ulaşılmıştır. Yapılan alan yazın taramasına ve incelenen belgelere dayalı olarak Türkiye'de yaşam boyu öğrenme kavramının giderek daha da önemsendiği görülmüştür. Bu anlayış, ülkenin geçirdiği toplumsal, siyasal, ekonomik ve teknolojik gelişmelere paralel olarak eğitim sistemi başta olmak üzere tüm alt sistemlere giderek artan bir ivme ile yansımıştır.
Avustralya-Waldorf ve Türkiye ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Waldorf Pedagojisi temel alınarak geliştirilen ve Avusturalya Steiner Ortaöğretim Matematik Dersi Çerçeve Öğretim Programı (SOMP) ile Türkiye Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programının (TOMP) temel öğelerinin (amaçlar/hedefler, içerik, öğrenme-öğretme durumları ve sınama durumları) karşılaştırmalı olarak incelenmesi ile benzerlik ve farklılıkların ortaya konulmasıdır. Doküman analizine dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmanın veri kaynakları Avustralya Steiner Eğitimi (Steiner Education Australia [SEA]) tarafından 2011 yılında geliştirilen ve son olarak 2014 yılında güncellenen SOMP ile Türkiye'de 2018-2019 eğitim-öğretim yılı itibariyle Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (TTKB) tarafından onaylanarak uygulamaya konulan TOMP'tur. Doküman incelemesi aracılığıyla toplanan nitel veriler, betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Elde edilen bulgularda, SOMP'un genel amaçlar ve yetkinlikler açısından TOMP'a göre daha detaylı, kapsamlı ve matematik dersine özgü olarak yapılandırıldığı görülmüştür. SOMP'ta bilişsel alan yanında, psikomotor ve duyuşsal alan kazanımlarına yer verildiği; TOMP'ta duyuşsal alan kazınımlarına yer verilmediği tespit edilmiştir. SOMP'un öğrenme-öğretme durumlarına ilişkin bulgularda, bu sürecin öğrenci merkezli uygulamalar odağında; TOMP'ta ise öğretmen merkezli bir anlayışla yapılandırıldığı bulgusuna ulaşılmıştır. Ancak her iki programda da matematiğe özgü ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin olarak sunulan açıklama veya örneklere rastlanamamıştır. Bu çalışmanın, alternatif eğitim yaklaşımlarından biri olan Waldorf Pedagojisinde program anlayışının kuramsal açıdan derinlemesine incelenmesi, kuramın uygulamaya aktarılmasında birincil kaynak olan resmi/yazılı programın, yapısı ve öğelerinin detaylı bir şekilde incelenerek, ülkemizde uygulanan ortaöğretim matematik dersi öğretim programı ile karşılaştırılması, program geliştirme alanında yürütülen çalışmalara farklı bir perspektif kazandırması beklenmektedir.
Uluslararası Bakalorya Diploma Programının yürütülmesine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu araştırmada, Türkiye'de uygulanan Uluslararası Bakalorya (UB) programının hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme boyutlarıyla incelenmesi, programı uygulayan öğretmen ve yöneticilerin programın uygulanmasına dair görüşlerine yer verilmesi yoluyla farklı diploma programlarının kullanımını destekleyici strateji ve hedefler belirlenmesi için öneriler sunabilmek amaçlanmıştır. Çalışmada "UB programında görev alan öğretmen ve yöneticilerin programın hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme boyutlarına ilişkin görüşlerinin nelerdir?" sorusuna yanıt aranmıştır. Bu araştırmada karma araştırma desenlerinden sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak UB programına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri anketi ve UB programı uygulamasına ilişkin yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında UB sistemini uygulayan devlet (3) ve özel (38) okullarda görev yapan öğretmen ve yöneticiler oluşturmuştur. Örneklemin belirlenebilmesi için ise amaçlı örnekleme metotlarından ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda araştırma evreni içerisinde yer alan öğretmen ve yöneticilerden UB programını minimum bir yıl uygulayan ve bu süreçte aktif rol alan öğretmen (n=171) ve yöneticiler (n=19) seçilmiştir. Araştırmanın nitel boyutu için, nicel veri analizinin tamamlanmasından sonra UB Programını uygulayan okullarda görev yapan UB yöneticilerine görüşme formu uygulanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde katılımcıların UB programını değerlendirme anketine vermiş olduğu cevapların dağılımını belirlemek için yüzde-frekans analizi kullanılmıştır. Katılımcıların UB programını değerlendirme anketinde yer alan ifadelere ilişkin görüşlerini belirlemek için ise betimsel analiz değerleri (ortalama, standart sapma, ortanca ve tepe değer) hesaplanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesi için ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen öğretmen ve yöneticilerin UB programına ilişkin görüşlerini karşılaştırmak için Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Katılımcıların UB programındaki hizmet süresi ile UB programına ilişkin görüşleri arasındaki ilişkiler ise Spearman korelasyon analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Bulgular katılımcıların, UBDP'nin hedef, içerik, eğitim durumu ve değerlendirme boyutlarının yeterliliğinin çok yüksek olduğunu düşündüğünü göstermektedir. Araştırmada UB diploma programının öğrencilerin toplumsal sorunlara karşı duyarlık geliştirmesine yardımcı olduğu konusunda, yöneticilerin öğretmenlere göre daha olumlu görüşleri olduğu sonucu çıkmıştır.
Türk eğitim sisteminde uluslararası geniş-ölçekli değerlendirmelerin eğitim politikası oluşturmadaki rolü
Bu araştırmanın amacı, Türk Eğitim Sisteminde Uluslararası Geniş-Ölçekli Değerlendirmelerin eğitim politikası oluşturmadaki rolünü incelemektir. Araştırmada Uluslararası Geniş-Ölçekli Değerlendirmelerin Türk Eğitim Sistemindeki eğitim belgelerini nasıl ve hangi boyutta oluşturduğu, Uluslararası Geniş-Ölçekli Değerlendirmelerden sonra Türk Eğitim Sisteminde hangi değişikliklerin meydana geldiği sorularına cevap aranmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Doküman analizi yoluyla yasa ve yönetmelikler, hükumet programları, vizyon belgeleri, öğretim programları, uluslararası örgütlerin raporları (PISA, TIMSS, TALIS vs.), istatistikler ve yönergeler, millî eğitim şûra kararları raporları gibi resmi politika belgeleri çözümlenmiştir. Yapılan araştırmanın sonucunda Türk eğitim sistemi 2005 yılından sonra geliştirilen eğitim programlarına yönelik eğitim politikalarının UGÖD sonuçlarına göre orta düzeyde, bilgi iletişim teknolojilerine yönelik eğitim reformlarının UGÖD sonuçlarına göre orta düzeyde, mesleki gelişime yönelik eğitim reformları kararlarının UGÖD sonuçlarına göre orta düzeyde, ölçme ve değerlendirmeye yönelik eğitim reformları kararlarının UGÖD sonuçlarına göre yüksek düzeyde, millî eğitim şûra kararlarına yönelik eğitim politikalarının UGÖD sonuçlarına göre orta düzeyde, okul yöneticilerinin yetiştirilmesine yönelik eğitim reformlarının UGÖD sonuçlarına göre düşük düzeyde düzenlendiği tespit edilmiştir. Aday öğretmen yetiştirilmesine yönelik eğitim reformları kararlarının ise UGÖD sonuçlarına göre düzenlenmediği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Uluslararası geniş-ölçekli değerlendirmeler, eğitim politikası oluşturma, Türk eğitim sistemi
Suriyeli öğrencilerin Türk eğitim sistemine entegrasyonunu etkileyen faktörler
İnsanlık var oluğundan beri bazı dönemlerde tüm medeniyetler göç olgusunu yaşamışlardır. Son yıllarda Dünya genelindeki pek çok olumsuz durum; ülkelerin dış ve iç kaynaklı kaosları insanları olumsuz yönde aşırı derecede etkilemiştir. Bu olumsuz etkilerin bir sonucu olarak göç kavramı kaçınılmaz olmuştur. Anadolu toprakları yüzyıllardır göçmenler ve sığınmacılar için güvenli bir barınak olmuştur. Çoğunluğunu çocuk ve kadınların oluşturduğu milyonlarca insan da 2011 yılında Suriye'de yaşanan, Suriye rejimi tarafından kanlı bir şekilde bastırılmaya çalışılan iç savaştan dolayı komşu ülkelere ve özellikle Türkiye'ye göç etmiştir. Uluslararası hukuk kuralları; insanlık, evrensellik, etik değerler adına Türkiye; Suriyeli sığınmacılara ve göçmenlere barınma, beslenme, sağlık ve eğitim gibi alanlarda hizmet vermektedir. Çocuklar için iltica sürecinin oldukça zor olduğu söylenebilir. Özellikle kendi ülkelerinden farklı bir çevrede bulunmaları uyum sorununu da beraberinde getirmektedir. Bu uyum sorunlarına sebep olabileceği düşünülen, Suriyeli öğrencilerin dil farklılığı, yaş farklılığı ve maddi olanaklardan kaynaklı faktörler bu araştırmada incelenmiş, bu faktörlerden kaynaklanan sorunlar tespit edilip, çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, araştırmanın yapıldığı Konya Karatay Saraçoğlu Ahmet Haşhaş İlkokulu'nda eğitim gören Suriyeli öğrencilerin uyum sorunları tespit edilmesi amaçlanmış, araştırmanın yapıldığı ilkokulda eğitim gören 1. 2. 3. ve 4. sınıfta eğitimine devam eden 15 Suriyeli öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği sonucunda veriler elde edilmiştir. Görüşmeler esnasında alınan notlar ve ses kayıtları, metin haline getirilmiş ve betimsel analiz tekniği ile incelenmiştir. Araştırmaya katılan Suriyeli öğrenciler ile yapılan görüşmeler sonucunda, öğrencilerin dil ve yaş farklılığının Türk eğitim sistemine uyum sağlamada önemli bir engel olduğu ancak maddi olanaklarının uyum anlamında büyük bir engel teşkil etmediği tespit edilmiştir.
Milli Eğitim Sisteminde esnek personel istihdamı politikaları bağlamında ücretli öğretmenlik uygulaması
Türkiye'de genel olarak kamu personel sisteminde olduğu gibi Milli Eğitim Sisteminde de esnek kamu personel sistemine geçme doğrultusundaki politikalar yaygınlık kazanmaktadır. Personel sisteminde esnekleşme politikalarının temel referanslarını yeni kamu yönetimi yaklaşımı sağlarken bu yaklaşımın Milli Eğitim alanına yansıması farklı öğretmenlik istihdam biçimleri ve asıl olarak ücretli ve sözleşmeli öğretmenlik uygulamaları üzerinden somut bir biçim kazanmaktadır. Eğitim sisteminde, gerek öğretmen açığından gerekse öğretmenlerin ülke çapındaki dağılımında yaşanan sorunlardan dolayı çok sayıda ücretli öğretmen istihdam edilmektedir. Ücretli öğretmenler herhangi bir iş güvencesine sahip olmaksızın görev yapmakta ve girdikleri ders saati oranında ücret almaktadırlar. İş ve çalışma koşulları bir yana, ücretli öğretmenlerin okul sistemi içinde diğer öğretmenlerden, yöneticilerden, velilerden ve öğrencilerden kaynaklanan çeşitli sorunlar yaşadıkları bilinmektedir. Bu araştırmanın genel amacı, Milli Eğitim Sisteminde esnek personel istihdamı politikaları bağlamındaki ücretli öğretmenlik uygulamasını, farklı boyutları ile yöneticilerin, kadrolu öğretmenlerin ve ücretli öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak, çözümlemektir. Bu çalışma olgubilim deseninde nitel bir araştırmadır. Araştırmada nitel araştırma tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020 – 2021 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde; ilkokul, ortaokul ve lise basamaklarındaki devlet okullarında görev yapan okul yöneticileri, ücretli öğretmenler ve kadrolu öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken, cinsiyet, yaş, kıdem, mezun olunan branş ve öğrenim durumu değişkenleri baz alınarak amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik sağlamaya yönelik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunda 10 okul yöneticisi, 20 ücretli öğretmen ve 20 kadrolu öğretmen olmak üzere toplam 50 katılımcı bulunmaktadır. Araştırmada ücretli öğretmenlerin, ücretlerinin azlığı, özlük haklarının yetersizliği, işgüvencelerinin olmaması, okul sistemi için çeşitli ayrımcılıklara maruz kalmaları gibi bir dizi sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Ücretli öğretmenlik uygulamasının okul sisteminin bileşenleri tarafından, eğitimin niteliği açısından, yanlış bir istihdam biçimi olarak değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ücretli öğretmenliğin kaldırılması, kaldırılmadığı takdirde ücretli öğretmenlerin iş ve çalışma koşullarının düzeltilmesi önerilmiştir.
1980 sonrası Türk eğitim sisteminin paradigma dönüşümü açısından çözümlenmesi
Son yıllarda yaşanan köklü politik ve ideolojik değişimler dünyada paradigma dönüşümüne yol açmıştır. Yaşanan bu paradigma dönüşümü ülkelerin eğitim sistemlerinin şekillendirilmesinde de önemli bir rol oynamıştır. Türkiye'yi son 40 yılda derinden etkileyen paradigma dönüşümü Türk eğitim sisteminde köklü değişimlere neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı 1980 sonrası Türk Eğitim Sisteminde yaşanan paradigma dönüşümünü incelemek ve ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırma metodu kullanılmıştır. Belgesel tarama ile politika belgelerinden elde edilen veriler eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, erken Cumhuriyet döneminde Türk eğitim sisteminde hakim olan pozitivist ve halkçı paradigmaların 1980 sonrasında etkisini kaybettiği görülmüştür. 1980'den itibaren Türkiye'de eğitim politikalarında, yükseköğretimde, öğretmen eğitiminde, mesleki ve teknik eğitimde ve din eğitiminde din, dindarlık, din okulları, erken yaşta din eğitimi, din dersleri, öğretmenler ve dindarlık, din ve kültür ilişkisi, milliyetçilik, milliyetçilik ve dindarlık ilişkisi, küreselleşme, entegrasyon, yaşam boyu öğrenme, standardizasyon, rekabetçilik, tabakalaşma, kalkınma, özelleşme, piyasalaşma, girişimcilik, meslek edinme ve edindirme gibi temaların ön plana çıktığı tespit edilmiştir. İlgili metinlerde piyasacı, rekabetçi, girişimci, tüketici, hayat boyu öğrenmek zorunda kalan, tek tip, geçmişte yaşayan, itaatkar, dindar ve muhafazakar bireyler yetiştirme hedeflerinin ön plana çıktığı görülmüştür. Dünyada son 40 yılda hakim olan paradigmalar olan küreselleşme, neo-liberalizm ve yeni sağ paradigmaları Türk eğitim sistemini şekillendirmiştir.
Alternatif eğitim yaklaşımları konusunda kamu okulları yöneticilerinin ve öğretmenlerinin görüşleri
Alternatif eğitim yaklaşımları ve uygulamaları günümüzde eğitim camiasında sıklıkla üzerinde durulan konulardan birini oluşturmaktadır. Öğretim sürecinde, kamu ya da özel olsun, geleneksel eğitim kurumlarında verilen öğretimden farklı bir pedagojik yaklaşımı belirten alternatif eğitim günümüzde giderek daha fazla ilgi görmektedir. Bu araştırmanın genel amacı, farklı alternatif eğitim yaklaşım çerçevesinde Türk Eğitim Sistemini, öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine dayalı olarak çözümlemek ve değerlendirmektir. Araştırma olgubilim deseninde nitel bir araştırmadır. Araştırmada nitel veri toplama tekniği olarak yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik sağlamaya dönük örnekleme tekniği kullanılarak belirlenmiş ve bu şekillerde Milli Eğitim Sisteminde yer alan farklı tür ve düzeylerdeki okullarda görev yapan 4 müdür, 5 müdür yardımcısı ve 11 öğretmenden oluşmuştur. Araştırma verileri önce betimsel olarak değerlendirilmiş, sonra öne çıkan temalar içinde anlam kazandıkları bağlam göz önüne alınarak içerik olarak yorumlanmıştır. Araştırma kapsamında; öğretmen ve yöneticilerin alternatif eğitim yaklaşımları ile ilgili kısıtlı bilgiye sahip oldukları ve akla en çok gelen yaklaşımın Montessori olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen görüşlerden yola çıkarak, kurumlarda geleneksel öğretim yöntem ve tekniklerinin uygulandığı, geleneksel yönetim anlayışının hâkim olduğu, okullarda fiziki şartların iyileştirilmesi, müfredatın sadeleştirilmesi gerektiği, öğretim süreci boyunca bireysel farklılıkların göz önüne alınması gerektiği, öğretmenlerin ve yöneticilerin mesleki gelişimlerinin önemsenmesine yönelik sonuçlara ulaşılmıştır. Sonrasında gerçekleştirilecek olan çalışmalarda okul öncesi, üniversite kademelerinde görev yapan öğretmen/akademisyenlerin alternatif eğitim yaklaşımlarına yönelik bilgi birikimi ve deneyimlerine de başvurulabileceği; Milli Eğitim politikasının şekillendirilmesinden sorumlu tüm kurumların iş birliği ile alternatif eğitim yaklaşımları incelenerek Milli Eğitim Sistemine uygun ya da uygulanabilir bir eğitim yaklaşımının geliştirilmesi için çaba harcanmasına dair öneriler geliştirilmiştir.
Armenian schools in contemporary Turkey: Governmentality, community, resilience
In the grip of central examination systems, the marketization and pri-vatization of schooling, regulations of a nation state which maintains its emphasis on its Turko-Islamic tenets, and the escalation of competition among students as an outcome of an endeavor to be incorporated into global job markets, the Armenian schools struggle to breed a nurturing soil for Armenian cultural sustainability. The main objective of this re-search is to analyze to what extent the Armenian schools serve as plac-es of cultural empowerment in spite of the external constraints that the educational system in Turkey breeds and the political targeting Armenian community experiences today. Although the schools are places of acculturation in which the wishes of the nation state almost always prevail, this does not mean that latitude in education is fully en-compassed by precepts of national education. There is a possibility for the schools to function as spaces for cultural self-realization as opposed to the political targeting and marginalization they are subjected to. The aim of this study is to unpack the broader educational field encapsulat-ing the Armenian schools, and to paint a comprehensive picture which summarizes bureaucratic functioning, quotidian practices, daily predic-aments, the network of relationships interwoven around the schools or any pattern that delineate their overall milieu, so that it could be possi-ble to understand how self-meaning is produced in the schools.
Türk eğitim sisteminde eğitim arzı ve eğitim talebine ilişkin sorunlar ve çözüm önerileri
Bu çalışmanın amacı, Türk eğitim sisteminde eğitim arz ve eğitim talebinde yaşanan sorunları ortaya çıkarmak ve çözüm önerileri getirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırmaya üç farklı okul türü ve bu okullarda okuyan öğrenci, bu okullarda öğrencisi bulunan veliler, öğretmenler ve yöneticiler katılmışlardır. Araştırmanın verileri 2021-2022 eğitim-öğretim yılında toplanmıştır. Araştırmaya, bir İmam Hatip Lisesi, bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve bir Genel Liseden öğretmen, veli, öğrenci ve okul yöneticisi olmak üzere toplam 21 katılımcı dâhil olmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde Moustakas'ın olgubilim veri analiz süreci izlenmiştir. Verilerin analizinde nitel araştırma analiz programı MAXQDA-11 kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, eğitim talebi en fazla toplumun ve bireylerin eğitim ihtiyacı olarak; eğitim arzı ise devletin verdiği eğitim hizmeti olarak tanımlanmıştır. Ayrıca eğitim talebi bağlamında en önemli belirleyici etmenlerin aileler, kolay yoldan meslek sahibi olma isteği, eğitim sistemine bağlı sınav sistemi ve iyi bir yükseköğretime gidebilme isteği olduğu anlaşılmıştır. Okulun sahip olduğu kaynakların, sosyal çevrenin ve öğretmen kaynağının eğitim talebi açısından önemli birleyici etmenler oldukları anlaşılmıştır. Eğitim arzına ilişkin ise olumsuz anlamda en fazla görüş eğitime ayrılan bütçeye yönelik gelmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda okullaşma oranlarında talebin dikkate alınması, öğretmen mesleki gelişimi, ailelerin bilinçlendirilmesi, okul rehberlik servislerinin okul tercihinde ailelere ve öğrencilere destek noktasında etkili çalışmaları, eğitimde niteliğe artırmaya yönelik daha fazla bütçe sağlanması gibi öneriler getirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Eğitim Arzı, Eğitim Talebi, Olgubilim Çalışması, Ortaöğretim.
Japonya ve Finlandiya'da öğretmen yetiştirme ve atama sisteminin Türkiye ile karşılaştırılması
Eğitim sistemini geliştirmeye yönelik yapılacak herhangi bir düzenlemede ilk akla gelen, eğitim sisteminin vazgeçilmez ve en önemli öğelerinden biri olan öğretmenlerin yetiştirilmesi, seçimi ve atanması ile hizmet içi eğitimi geliştirme gibi düzenlemelerdir. Bu araştırma, Japonya ve Finlandiya'da öğretmen yetiştirme, öğretmen yetiştiren eğitim kurumlarına öğretmen adayı seçme, atama ve hizmet içi eğitim sistemlerinin incelenmesi ve sonuçta da Türkiye'ye yönelik öneriler geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Karşılaştırmalı eğitim araştırması olan bu betimsel çalışmada, Japonya ve Finlandiya'nın eğitimde yakaladıkları büyük başarı bakımından dünyanın önde gelen ülkelerinden olmaları ve bu başarının asıl sebebinin öğretmenler olarak gösterilmesi dikkate alınmış, bu ülkelerin araştırma için iyi bir örneklem olacakları düşünülmüştür. Çalışma kapsamında seçilen ülkelerin eğitim sistemleri ve öğretmen yetiştirme sistemleri ile ilgili ülke ve dünya alanyazınında internet ve üniversite kütüphanelerinden ulaşılan makale, tez, bildiri ve raporlar belge tarama modeli ile yatay yaklaşım kullanılarak ayrı ayrı paralel bir şekilde incelenmiş, güncel verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Örnek olarak seçilen bu iki ülkenin eğitim sistemleri ayrı ayrı betimlenmiş, sonrasında bu ülkelerde ve Türkiye'de öğretmenlerin hizmet öncesi süreçte nasıl yetiştirildiği, mesleğe nasıl seçilip atandıkları, hizmet içi eğitim süreçleri ve meslek dahilinde sahip oldukları hak ve sorumluluklar benzer başlıklar altında paralel olarak incelenerek üç ülkedeki öğretmen yetiştirme, seçme, atama ve hizmet içi eğitim sistemi karşılaştırılmış ve tespit edilen benzerlik ve farklılıklar irdelenmiştir. Çalışma sonunda Japonya ve Finlandiya'daki öğretmen yetiştirme sistemine öğrencilerin Türkiye'de olduğu gibi tek bir sınav ile seçilmediği, ilk aşama olan sınavdan sonra mülakat ve uygulamalı sınavların da yapıldığı; hizmet öncesi verilen eğitimde uygulamaya çok önem verilerek Türkiye'den farklı olarak atama sürecinde yerel uygulamalara da gidildiği ve atama koşullarının daha fazla nitelik gerektirdiği saptanmış, hizmet içi eğitimin daha çok özendirildiği, öğretmenlerin ekonomik ve sosyal anlamda daha önde oldukları belirlenmiştir. Tüm bu bulguların ışığında Türkiye'de değişmesi önerilen hususlar ele alınmış ve daha sonraları bu konu üzerine yapılacak çalışmalar için öneriler geliştirilmiştir.
Eğitim sosyologlarının Türk eğitim sistemi ile ilgili görüşleri
Bu çalışma; eğitim sosyologlarının; Türk eğitim sistemine ilişkin görüşlerini, eğitim sosyolojisi alanına yaptıkları katkıları belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, eğitim sosyologlarını temsilen seçilen beş eğitim sosyologunun, makale ve kitaplarında bulunan, eğitim konuları hakkındaki görüşleri üzerinden yürütülmüştür. Ayrıca; eğitim alanında yaşanan problemlere getirdikleri çözüm önerilerini, günümüzde yaşanan hızlı bilimsel ve teknik gelişmelerin Türkiye'deki eğitim sistemini nasıl etkilediği ve nasıl şekillendireceği konularındaki değerlendirmelerini de araştırmaktadır.Çalışma, eğitim alanındaki birçok konunun ve problemin analizini içermektedir. Bunlar arasında; eğitimin sosyolojik teorisi, eğitimin toplumsal amaç ve işlevleri, toplumsal tabakalaşma ve hareketlilik, eğitimin toplumsal taşıyıcıları olan aile ve okul, toplumsallaşma, toplumsal değişme ve bütünleşme gibi genel toplumsal konular ile eğitim sosyologlarının eğitim sistemine ilişkin bazı sorunlar ve konular hakkındaki analiz ve önerileri, Türkiye'deki öğretmenlik yetiştirme sistemi ve sorunları, eğitimde yabancılaşma ve şiddet, beyin göçü, eğitimde fırsat ve imkan eşitliği, eğitimdeki yeni paradigmalar, Türk milli eğitim sistemine ilişkin değerlendirmeler bulunmaktadır.Klasik eğitim anlayışları, değişen toplumsal koşullara uygun nitelikte olmadığından yenilenmek durumundadırlar. Bu nedenle her toplum, kendi koşullarına uygun eğitim sistemleri ve politikaları geliştirmek zorundadır. Hızlı bilimsel ve teknolojik gelişmeler, bunu zorunlu kılmaktadır. Eğitim sosyolojisi; eğitim politikası ve yönetimi, eğitim sisteminin amaç ve muhtevası, toplumsal kişilik ve kimlik, toplum kalkınması, eğitim reformu gibi konularıyla toplumun geleceğini etkilemektedir. Aynı zamanda doğrudan ve dolaylı olarak eğitim sürecinde olan kişi sayısı düşünüldüğünde neredeyse toplumun tümünü etkilemektedir. Disiplinin sahip olduğu bu özellikler araştırmayı önemli kılmaktadır.Çalışma, bir derleme niteliği taşımakta, sistem boyutunda herhangi bir yaklaşım, görüş ve çerçeve sunmamaktadır.