Resim sanatında modernizmden günümüze gündelik yaşam sahnesinde çıplak

Çıplak insan bedeni, çağdaş dönem sanatçısının Rönesans'tan günümüze değin doğaya bağlı olarak miras aldığı en önemli imgelerden birisi olmuştur. MÖ 5. yüzyılda ortaya konan zihnin tasarısı ve çözümlemesi sonucu yaratılan "beden" günümüze kadar farklı halleri ile tüm sanat alanlarında yerini almıştır. Bu durum özellikle Batı sanatında her zaman önemli bir yer tutmuş, 18. yüzyılın sonundan itibaren yeni anlamlar kazanmıştır. Sanat tarihinin her döneminde izleyici için kışkırtıcı sayılan "çıplak beden" Rönesans'ta yeniden keşfedilmiştir; Giorgiona'dan Tintoretto'ya dek Venedikli sanatçıların çıplaklarında izleyicisine tehditkarlık sunulmuş, Leonardo'nun çizimlerindeki "beden" anatomik araştırmaların nesnesi olmuş, Michelangelo'ın hümanist ideaları için bir gösterge olmuştur. Yine o dönemde sanatçılar için "beden", keşfedilen bedenden öğrenilen bedene evirilmiştir. Bu bağlamda belli kurallara oturtulan "çıplak beden" nadiren Velazguez ve Rubens'in eserlerinde olduğu gibi değer olarak kendi içinde bir şiirsellik taşımıştır. Çağdaş dönem sanatçısı için ise miras alınan beden ile beraberinde bir geleneğin ağır yükünü de üstlendiği açıktır. Beden Yunan geleneğinde Tanrı'nın suretinde biçimlendirildiğinden, Tanrısal görüntünün formuna sahip olarak görülmüştür. Hıristiyan geleneği ile insanın zamansallığının, güçsüzlüğünün, geçiciliğinin, günahkârlığının göstergesi olarak görülen beden tüm bunlara karşılık sanatçıyı Rönesans'tan beri tür olarak çıplaklığın oluşumuna katkı sağlayan diriliş dogması düşüncesine yöneltmiştir. 19. yüzyıl sanatçısının, sanatta eser ile izleyici arasında kurulan diyalogda, bedene karşı varılan yargıda kazandırdığı özgünlük, geleneğin bu ağır yükünden dolayı sanatçı bedenin geleneksel algılanışını sorgulama yoluna gitmiştir. 19. yüzyılın sonunda Paul Gauguin'in Couture'un stüdyosunda çalışma koşullarına öfkelenen Edouard Manet, bağırarak; "Yazları en azından kırda nü çalışmalar yapılabilir, çünkü görünen o ki, nü, sanatın ilk ve son sözü" demiştir (Corbin ve diğ., 2011: 69). Bu serzeniş sanatçı için sanatta bedene bakışın her türlü dogmadan bağımsız olarak edinmek istediği yeri açıkça göstermektedir. Bu durumu anlayabilmek için 19. yüzyılın sonundan günümüze kadar resim sanatında çıplaklığa bakışı; bedenin değişen, dönüşen, özgürleşen hallerini incelemek gerekmektedir. Böylelikle resim sanatında çıplaklığın algılanış biçimi ile dönüşüm serüveninde yer alan gündelik yaşam içerisinde var oluşu bağlamında araştırılması 19. yüzyıl sonundan günümüze Resim Sanatı Tarihinin bu pencereden incelenmesini gerekli kılmıştır. Bu araştırmada öncelikli olarak izlenecek yol, çıplaklığın 19. yüzyıla kadar resim sanatında yer almasını, buna etki eden koşulları ve değişimini tarihi süreç içerisinde incelenmesi olacaktır. Sonrasında Manet ve Kırda Piknik resmini analitik bir incelemeye alarak Modernizm'e giriş yapılacaktır. Ardından Modernizm içerisinde yer alan konu kapsamındaki diğer başat eserler incelenecektir. Bu dönem, elde edilen bilgiler kullanılarak alt başlıklar oluşturulup derinlemesine incelenecektir. Devamında günümüz Çağdaş Resim Sanatında bedenin aldığı hal ve üstlendiği rol konu bağlamında seçilen güncel eserler üzerinden incelenerek farkındalık yaratacak yeni okumalar ve bulgularla sonuçlandırılacaktır. Araştırma konusu olan bu projenin 24 ay sürecinde tamamlanması düşünülmektedir. Bu araştırmada öncelikli olarak kaynak tarama yöntemi kullanılacak olup, edinilen bilgiler neticesinde orijinal eserlerin bulunduğu müzelere gidilerek incelemeler yapılacak olup, ilgili eserlerin bulunduğu koleksiyonun küratörüyle eserler hakkında görüşme yapılacaktır. Çalışmaya katkı sağlayacağı düşünülen günümüz sanatçıları ile konu kapsamında görüşmeler ve röportajlar yapılıp geniş bir dokümantasyon oluşturulacaktır. Bu araştırma süresince ve de sonunda bilimsel yayınlar yapılacağı gibi araştırmacı, özgün çalışmalarında ortaya koyacağı beden imgesinin anlamını ve önemini içeren bir bildiri konu ile ilintili bir sempozyumda sunacaktır. Projenin diğer önemli ayağı ise araştırmacı tarafından proje süresince üretilen tüm eserler uluslararası bir galeride açılacak olan solo sergi ile Türk Çağdaş Sanat ortamına sunularak, araştırmacının konu bağlamında uluslararası sanat ortamında üretim yapan günümüz sanatçıları arasında yer alması hedeflenmektedir.