Revize edilmiş bakıma yönelik öz yeterlilik ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma Revize Edilmiş Bakıma Yönelik Öz Yeterlilik (REBYÖY) Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini incelemek amacıyla, tanımlayıcı, korelasyonel ve metadolojik bir araştırma olarak planlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Nisan 2019- Aralık 2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polikliniği ve Geriatri Bilim Dalı Yaşlanan Beyin ve Demans Polikliniği, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polikliniği ve Geriatri Bilim Dalı Polikliniği, Türkiye Alzheimer Derneği İzmir şubesine başvuran demans hastasına bakım veren 250 kişi ile yürütülmüştür. Verilerin değerlendirilmesi bilgisayar ortamında SPSS 21.00 programı kullanılarak araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Ölçeğin geçerliliği için; dil eşdeğerliği, içerik/kapsam geçerliliği, ölçmenin standart hatası, yapı geçerliliği; güvenilirliliği için ise, iç tutarlılık güvenirlik katsayısının hesaplanması, test tekrar test analizi; madde toplam puan analizi, taban ve tavan etki analizi ve tepki yanlılığı değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır (2019/01-04, 4379-GOA). Bulgular: REBYÖY Ölçeğinin alt boyutlarının güvenilirlik katsayıları sırayla "Kendine Zaman Öz Yeterliliği" alt boyutu için a = 0.76; "Rahatsız Edici Hasta Davranışlarına Karşı Yanıt Öz Yeterlilliği" için a = 0.82; "Bakım Hakkindaki Üzücü Düşüncelerin Kontrolü Öz Yeterliliği" için ise a = 0,96 olarak bulunmuştur. Tüm ölçek güvenilirlik katsayısı a = 0,82 olarak bulunmuştur. "Kendine Zaman Öz Yeterliliği" alt boyutunun faktör yükleri 0.37-0,94 arasında; "Rahatsız Edici Hasta Davranışlarına Karşı Yanıt Öz Yeterlilliği" alt boyutunun 0.47-0,81 arasında; "Bakım Hakkindaki Üzücü Düşüncelerin Kontrolü Öz Yeterliliği" alt boyutunun faktör yüklerinin ise 0.83-0,97 arasında olduğu görülmüştür. Sonuç: REBYÖY Ölçeği Türk kültüründe kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçektir.