Risk toplumu ve korku kültürü bağlamında eşitlik ve eşitsizlik: COVID-19 pandemisi örneği

Büyük kitleleri etkisi altına alan küresel riskler modern sonrası dönemde toplumsal düzeni betimlemek ve toplumsal değişimi ortaya çıkartmada önemli faktörlerden biri olmuştur. Uluslararası tedarik zinciri, dijitalleşme, ulus ötesi ekonomik bağlantılar günden güne insanları daha fazla ortaklaştırmaktadır. Bu bağlantılara erişilebilirlik ise herkes için aynı olmamıştır. Ekonomik temelli birçok eşitsizlik toplumda varlığını sürdürmüştür. Bu ortaklıklar ve eşitsizlikler küresel risklerin toplumdaki yansımasında devam etmiştir. Covid-19 pandemisi, küresel risk toplumu anlatısına benzer şekilde dünya üzerinde belirli ortaklıklar ve eşitsizlikler yaratmıştır. Virüs, fizyolojik ve toplumsal olarak insanlar üzerinde eşitleyici olurken belirli alanlarda insanlar arası ayrımlara yol açmıştır. Bu çalışma Covid-19 pandemisinin dünya risk toplumu bağlamında insanlar üzerinde yarattığı eşitleyici unsurları ve toplumda görünür kıldığı eşitsizlikleri risk bölüşümü ve korku kültürü perspektifiyle ele almayı amaçlamaktadır. Virüsün toplumda yarattığı eşitsizliklerin yanı sıra eşitleyici unsurlardan bahsetmesiyle literatüre katkı sağlaması umulmuştur. Nitel araştırma deseni olarak tasarlanan bu çalışma bir durum çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Pandemiye yönelik çoklu durum analizi yapılmıştır. Pandemi döneminde çalışma durumu, pandeminin geçirildiği mekân, risk yönetimi, aşı ve medya kategorilerine yönelik sorular saha görüşmelerinde katılımcılara sorulmuştur. Toplamda 25 katılımcıyla gerçekleştirilen görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Saha çalışmasından elde edilen bulgular tematik stratejiyle analiz edilmiştir. Bu görüşmelerin sonucunda Covid-19 pandemisinin toplumda bir travma etkisi yarattığı ve riskin sınır tanımayarak kır ya da kent fark etmeksizin herkesi etkilediği çıkarımında bulunulmuştur. Ölüm korkusu, ekonomik kaygılar ve belirsizliklerden doğan korkular toplumda hissedilmiştir. Bu ortaklıkların yanı sıra özellikle çalışma durumuna göre eşitsizlikler ortaya çıkmıştır. Riskin gündelik hayattaki yansıması ise insanın sosyal çevresiyle ve doğayla olan bağını yeniden sorgulamasını beraberinde getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Covid-19, Risk Toplumu, Korku Kültürü, Eşitlik, Eşitsizlik.