Rokada (Eruca sativa L.) tuz stresi koşullarında nano silisyum uygulamasının verim ve kalite üzerine etkisi

Rokada tuza toleransın artırılmasına yönelik olarak Nano Silisyum (Nano-Si) uygulamalarının etkinliğinin araştırıldığı çalışmada, materyal olarak Depuis 1743 roka çeşidi kullanılmıştır. Stres bitkileri için, tohum ekiminden dikiminden 20 gün sonra 50, 100 ve 150 mM NaCl (tuz) dozu uygulanmış, Nano-Silisyum uygulamalarında ise tuz stresi ile birlikte 0, 0.5, 1 ve 2 mM Nano-Si dozları, haftada bir kez olmak üzere yapraktan spreyleme yöntemiyle uygulanmıştır. Stres sonunda hasat edilen bitkiler, yeşil aksam, yaş ve kuru ağırlıkları, yaprak alanı, toplam verim, yaprak su oransal içeriği (YOSİ), SPAD, yeşil aksam Na, Cl, K ve Ca içeriği, toplam klorofil ve antioksidan, Vitamin C, SÇKM, Titre edilebilir asitlik içeriği bakımından incelenmiştir. Tuz stresi bitki büyüme parametreleri, toplam verim ile YOSİ, SPAD, K, Ca, toplam klorofil içeriğinde azalmaya neden olmuş, Na ve Cl iyon konsantrasyonu ile toplam antioksidan ve Vitamin C içeriğinde ise artış meydana gelmiştir. Buna karşın, tuz stresi ile birlikte Nano-Si uygulamalarında tuz stresine oranla ortalama olarak yaş ve kuru ağırlıkta %3-160, yaprak alanında %2-104, toplam verimde %3-164, YOSİ değerlerinde %7-34, K içeriğinde %3- 40, Ca içeriğinde %5-47, toplma klorofil içeriğinde %11-68 iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca Na iyon alımı %5-33, Cl iyon alımı %6-36 düzeyinde sınırlanmıştır. Çalışma sonucunda, Nano-Silisyum uygulamalarının tuz stresi ile ortaya çıkan zararlanmayı değişen oranlarda iyileştirdiği ve toleransı artırmada etkili olduğu, uygulamalar arasında bu olumlu etki açısından 0,50 mM ve 1,00 mM Nano-Silisyum uygulamalarının ön plana çıktığı belirlenmiştir.