1990-2020 dönemi için Irak'ta tarımsal emtialarda dış ticaretin gelişmesinde tarımsal kalkınmanın rolü

Bu çalışma, 1990-2020 döneminde Irak'ta tarımsal gelişmeyi ölçmek için bir gösterge olan tarımsal milli hasılayı etkileyen en önemli faktörleri ölçmeyi amaçlamıştır. Tarımsal çıktı değerlerinin gıda açığı, kendi kendine yeterlilik, tarımsal ihracat değerleri, tarımsal ithalat değerleri ve toplam tarımsal dış ticaret değerleri üzerindeki etkisinin yanı sıra araştırmanın sonuçlarını analiz etmek için betimsel ve nicel yöntemler kullanılmıştır. Betimsel analizin sonuçları, tuzluluk ve çölleşme gibi arazi sorunları, su sorunları ve çevre kirliliği, devletin sektöre destek vermeyi durdurması, tarımsal üretim girdilerinin fiyatlarındaki önemli artış, tarım teknolojisi kullanımının azalması ve ithal tarım ürünleriyle Irak pazarına damping politikası, tarım sektörüne yapılan düşük yatırımlar gibi çok çeşitli engellerin ve iç içe ve örtüşen sorunların varlığını göstermiştir. Tüm bu engeller ve sorunlar tarım sektörünü, tarımsal üretimin azalması, gıda açığının ortaya çıkması ve buğday ve pirinç ürünlerinde kendi kendine yeterliliğin olmaması gibi unsurlarla olumsuz yönde etkilemiştir. Çalışma, 1990-2020 dönemi için Irak'taki stratejik mahsullerin besin açığının, stratejik mahsul üretimindeki eksiklikten kaynaklandığını göstermiştir. Gıda açığı, stratejik ürünler için üretim artış oranlarını yükseltmek ve dış pazarlara bağımlılığı azaltmak için benimsenen tarım politikalarının başarısızlığını ortaya koymaktadır. Gıda açığı, Irak vatandaşının gıda güvenliğinin tehdit altında olduğunu ve küresel pazarlara bağımlı olduğunu da ortaya koymaktadır. Ekonometrik yöntemlere dayanan kantitatif analiz yönteminde ise birinci aşama olarak ekonomik değişkenlerin (tarımsal yatırım değerleri, tarımsal işgücü, enflasyon oranı, tarımsal krediler, ekili alan ve döviz kuru) tarımsal çıktı değerlerine etkisi, ikinci aşama olarak tarımsal üretim değerlerinin tarımsal ihracat değerlerine etkisi, üçüncü aşama olarak tarımsal çıktı değerlerinin tarımsal ithalat değerlerine etkisi ve dördüncü aşama olarak tarımsal çıktı değerlerinin toplam tarımsal dış ticaret değerlerine etkisi ele alınmıştır. Sonuçları ölçmek ve yorumlamak için istatistiksel programa (Eviews 10) kullanılmıştır. Standart analiz sonuçları, tarımsal üretim değerlerini etkilemede tarımsal yatırım değerlerinin, enflasyon oranının ve ekili alanın önemini göstermiştir. Standart analiz sonuçları, tarımsal üretim değerlerinin tarımsal ihracat değerleri, tarımsal ithalat değerleri ve tarımsal dış ticaret değerleri üzerindeki önemli etkiye sahip olduğunu da göstermiştir.