Para politikası aktarımında kredi kanalının rolü: Türkiye için ankete dayalı bir analiz

Finansal sektörün reel sektöre verdiği kredilerin miktarı, dış finansman primi neticesinde klasik faiz kanalının yarattığı etkilerin ötesinde olabilir. Bu etki, merkez bankacılığı literatüründe "para politikasının kredi kanalı" olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'deki para politikasının kredi kanalının enflasyon ve çıktı üzerindeki etkisini 2004Ç3-2016Ç4 dönemini kapsayacak şekilde analiz etmektedir. Çalışmada, kredi kanalının alt bileşenlerini belirlemek için, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın üç ayda bir yayımladığı Banka Kredileri Eğilim Anketi'nden faydalanılmıştır. Kredi kanalı, borçlu bilanço kanalı ve borçlu bilanço kanalı olarak Ciccarelli vd. (2015) metodolojisi kullanılarak ayrıştırılır. Para politikasının finansal aracılığa ve reel ekonomik faaliyete aktarıldığı alt kanalların ve mekanizmaların tanımlanması politika uygulama sürecine katkıda bulunacaktır. Çalışmanın sonuçları uygun politika uygulamalarını belirlemede faydalı olacaktır. Ciccarelli vd. (2015), para politikasının üretim ve fiyat seviyesi üzerindeki etkisini kredi kanalının artırdığını göstermektedir. Euro Bölgesi'nde, kredi kanalının tüm alt kanalları önemli görünmekte olup, banka borç verme kanalı firma kredileri için daha güçlü, talep kanalı ise konut kredileri için daha etkilidir. ABD'de, firma bilanço kanalı para politikasının reel iktisadi faaliyete geçişinde etkili olmakla birlikte, banka borç verme kanalı etkisiz görünmektedir. Türkiye'de kredi arz kanalı, para politikası aktarım mekanizması açısından kredi talebi kanalından daha etkilidir. Ayrıca, para politikası, firmanın bilanço kanalı aracılığıyla reel eokonomiye aktarılmaktadır. Çalışmanın sonuçları, Türkiye'de para politikası, reel ekonomi ve kredi gelişmeleri göz önüne alındığında, borçlu bilanço kanalının para politikası aktarım mekanizması analizine dahil edilmesi gerektiğini göstermektedir.