Romatizmal mitral kapak darlığının şiddeti ile prognostik nütrisyonel indeks ve controlling nutritional status skorları arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: Morbidite ve mortalitenin önemli sebeplerinden biri olan mitral kapak stenozunun en sık nedeni azalan sıklığına rağmen halen romatizmal kapak hastalığıdır. Romatizmal mitral kapak stenozu (RMKS), otoimmün, kronik inflamasyon ve sistemik endotel disfonksiyonu ile seyreden progressif bir hastalıktır. RMKS tanı ve tedavisindeki gelişmelere rağmen gelişmekte olan ülkelerde yüksek morbidite ve mortalite ile seyretmektedir. Bu nedenle romatizmal kalp hastalığında darlık gelişme riski olan hastaların öngörülmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmamızda, özellikle gastrointestinal kanserler ve bazı kardiyak hastalıkların prognozu ile ilişkisi saptanan, hastaların hem beslenme/malnütrisyon hem de immünolojik durumlarının değerlendirilmesinde objektif parametreler olarak kullanılan prognostik nütrisyonel indeks (PNI) ve controlling nutritional status (CONUT) skorlarının romatizmal mitral kapak darlığı şiddeti ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif, analitik, vaka-kontrol çalışmasıdır. Polikliniğimize Ocak-2012 ve Aralık-2020 tarihleri arasında başvuran ekokardiyografik olarak orta-ileri şiddette RMKS tanılı 121 hasta ve karakteristik özellikleri eşleştirilmiş 42 tane sağlıklı kontrol grubu olacak şekilde çalışmaya toplam 163 hasta dahil edildi. Hastaların Kardiyoloji polikliniğine ilk başvurusu sırasında çalışılmış olan hemogram, biyokimya, lipit profili, demografik özellikleri, risk faktörleri, elektrokardiyogram ve transtorasik ekokardiyografi verilerine hastane bilgi işletim sisteminden taranarak ulaşıldı. Hastaların periferik kandaki total lenfosit sayısı ve albümin değeri ile PNI skoru hesaplandı; total lenfosit sayısı, total kolesterol sayısı ve albümin değeri ile de CONUT skoru hesaplandı. Bulgular: Toplam 163 hastanın %77'si kadındı ve ortalama yaşı 41,5±10,2 saptadık. RMKS grubu hastalarının ortalama yaşı 41,6±10,5 ve kontrol grubu hastalarının ortalama yaşı 41,2 ±9,1 saptadık (p=0.856). Gruplar arasında demografik ve klinik bulgular açısından anlamlı fark saptanmadı. RMKS hastalarının planimetrik ve pressure-half time yöntemi ile kapak alanları sırasıyla 1,3 (1,0-1,4) cm² ve 1,3 (1,0-1,4) cm² olarak ölçüldü. Parasternal uzun akstan ölçülen sol atriyum ön arka çapı RMKS grubunda kontrol grubuna oranla anlamlı olarak yüksek ölçtük (p<0.001). RMKS olan hastalarda mitral kapak yetersizliği ve triküspit kapak yetersizliğinin sık eşlik ettiği görüldü. İki grup karşılaştırıldığında; PNI skoru, RMKS grubunda 47,2 (41,3-51,0) ve kontrol grubunda 52,1 (50,3-55,7) (p<0.001); CONUT skoru ise RMKS grubunda 2 (1-4) ve kontrol grubunda 1 (0-2) (p=0.002) olacak şekilde iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit ettik. Yapılan korelasyon analizinde PNI skoru ile planimetrik mitral kapak alanı (MKA) arasında orta düzeyde ve pozitif yönde (rₛ= 0,251, p=0.006) ve pressure-half time MKA arasında ise orta düzeyde ve pozitif yönde (rₛ= 0,253, p=0.005) korelasyon; CONUT skoru ile planimetrik MKA arasında zayıf düzeyde ve negatif yönde (rₛ= -0,234, p=0.001) ve pressure-half time MKA arasında ise zayıf düzeyde ve negatif yönde (rₛ= -0,245, p=0.007) korelasyon saptadık. Yapılan multivariate lojistik regresyon analizinde PNI skorundaki düşüklük (OR: 0,803, %95 CI: 0,724-0,890, p<0.001) ve CONUT skorundaki yükseklik (OR: 1,847, %95 CI: 1,261-2,703, p=0.002) RMKS varlığını öngörmede bağımsız birer risk faktörü olduğunu saptadık. ROC analizinde PNI skoru 51,02 cut-off değer alındığında %75 sensitivite ve %72 spesifite ile orta-ciddi RMKS'yi öngördürdüğünü saptadık. Sonuç: Romatizmal mitral kapak darlığı olan hastalarda, RMKS şiddeti ile beslenme durumunun değerlendirme göstergeleri olan PNI ve CONUT skoru arasında yakın ilişki olduğunu tespit ettik. Buna göre PNI skorundaki düşüklük ve CONUT skorundaki yükseklik RMKS varlığını öngörmede bağımsız risk faktörleri olduklarını tespit ettik. Bu sonuçla romatizmal mitral kapak hastalığı tespit edilen hastalarda beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve takip edilmesi RKH olanlarda darlığın gelişip gelişmemesi konusunda ek fayda sağlayabilir. Şüphesiz bu konuda daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: romatizmal mitral kapak stenozu, prognostik nütrisyonel indeks (PNI), controlling nutritional status (CONUT) skoru, prediktör, prognoz