Ruh sağlığı alanında çalışanlarda iş yaşamında yalnızlık ve psikolojik sermaye

Bu tez çalışmasında ruh sağlığı alanında çalışan psikiyatrist, psikolog/klinik psikolog ve psikolojik danışmanların iş yaşamlarındaki yalnızlık ve psikolojik sermayelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. İş yaşamında yalnızlık, genel yalnızlıktan farklı olarak sadece çalışma yaşamında karşılaşılan yalnızlık türüdür ve duygusal yoksunluk ile sosyal arkadaşlık olmak üzere iki alt boyutu bulunmaktadır. Psikolojik sermaye, bireyin temelde kim olduğu ve pozitif gelişim bakımından kim olabileceğini dair bilgiler sunan bir kavramdır. Tecrübe ve eğitimle değişebilen ve geliştirilebilen özellikler bütünü olan psikolojik sermaye, umut, iyimserlik, öz yeterlilik ve psikolojik dayanıklılıktan oluşan dört alt boyuta sahiptir. Araştırmanın örneklemi toplamda 236 kişi olmak üzere, 129 ruh sağlığı çalışanı ve 107 ruh sağlığı alanı dışında çalışanlardan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak, Demografik Bilgi Formu, İş Yaşamında Yalnızlık Ölçeği ve Psikolojik Sermaye ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri Google Formlar aracılığıyla toplanmış, verilerin toplanması her katılımcı için 10 dakika sürmüştür. Araştırmaya Türkiye'nin her bölgesinden katılım gerçekleşmiştir. Bu yaptığımız bilimsel çalışmada, Ruh sağlığı çalışanlarının, ruh sağlığı alanı dışında çalışanlara göre, iş yaşamında yalnızlık puanları anlamlı ölçüde farklı bulunmamış (p>0.05); psikolojik sermaye toplam puan ortalamaları anlamlı ölçüde düşük bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca psikolojik sermayenin alt boyutları; umut ve öz yeterlilik puanları da ruh sağlığı çalışanlarında, olmayanlara göre düşük bulunmuştur (p<0.05). Ruh sağlığı çalışanlarının iş yaşamında yalnızlık ve psikolojik sermaye ölçekleri toplam puan ortalamaları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-17; p<0.05). İş yaşamında yalnızlığın duygusal yoksunluk alt boyutu ile psikolojik sermaye arasında orta, negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş (r:- .44; p<0.01); sosyal arkadaşlık alt boyutu ile psikolojik sermaye arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= .35; p<0.01). Psikolojik sermayenin tüm alt boyutlarının her biri duygusal yoksunlukla negatif ilişkili, sosyal arkadaşlıkla pozitif ilişkili bulunmuştur (p<0.01). Psikolojik sermayenin iyimserlik alt boyutu ile iş yaşamında yalnızlık toplam puan ortalaması arasında negatif ilişki bulunmuştur (r= -19; p<0.05) Ruh sağlığı çalışanlarının meslekleri ile iş yaşamında yalnızlık ve psikolojik sermaye düzeylerine göre anlamlı bir fark bulunamamıştır (p<0.05). Çalıştıkları sektörlere göre kamuda görev yapan ruh sağlığı çalışanlarının diğer sektörlerde çalışan ruh sağlığı çalışanlarına göre iş yaşamında yalnızlık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ruh sağlığı çalışanlarının iş deneyim sürelerine göre, 20 yıldan uzun süre çalışanların 0-5 yıl iş deneyim süresi olanlara göre psikolojik sermaye ortalama puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bu sonucun da psikolojik sermayenin tecrübeyle gelişebilen özelliğinin kanıtı olduğu görülmektedir. Araştırma verileri ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, gelecek araştırmalar için ve çıkan sonuçlar doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.