Rusle toprak kaybı tahmini ve Chelsa küresel iklim tahmini modelleri kullanılarak Kızılırmak havzası'nın 2040-2060 ve 2060-2080 dönemleri toprak erozyonununtahmin edilmesi

Toprak erozyonu, dünya üzerindeki toprakların zaman içinde rüzgar, su, buz ve insan faaliyetleri gibi etkenlerle kaybına neden olan ciddi bir çevresel sorundur. Bu süreç, tarımsal verimliliği azaltır, su kaynaklarını kirletir, ekosistemlere zarar verir, iklim değişikliğine katkıda bulunur ve insan yerleşimlerini tehdit etmektedir. Toprak erozyonunun önlenmesi ve kontrolü, sürdürülebilir çevresel yönetimin kritik bir parçasıdır. Bu nedenle toprak erozyonunun önemi, dünya çapında doğal kaynakları ve insan yaşamını etkileyen küresel bir sorun olarak vurgulanmaktadır. Bu araştırmada Kızılırmak Havzası'nın güncel ve gelecekteki toprak kayıpları Revize edilmiş toprak kaybı denklemi (RUSLE) kullanılarak mekânsal boyutta tahmin edilmiş ve sürdürülebilir çevresel yönetim için tedbirler tartışılmıştır. İlk olarak RUSLE modeline göre Kızılırmak Havzası'nın güncel toprak kaybı CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) kullanılarak mekânsal boyutta hesaplanmış, ardından ikinci aşamada ise CCSM-4 iklim modelinin RCP4.5 senaryosu kullanılarak gelecek dönem (2040-2060, 2060-2080) toprak kaybı haritalandırılmıştır. Sonuç olarak çalışma alanında oluşan toprak kayıpları 2020 döneminde yıllık ortalama 0,528 (ton/ha/yıl), 2040-2060 döneminde 0,504 (ton/ha/yıl) ve 2060-2080 döneminde ise 0,482 (ton/ha/yıl) olarak hesaplanmıştır. 2020 ile 2060-2080 dönemleri arasında 0,46 (ton/ha/yıl) bir azalma yaşanmıştır. Bunun sebebi ise CCSM-4 iklim modelinin gelecek dönemleri küresel ısınmadan dolayı yağış miktarındaki azalmayı öngörmesinden kaynaklanmaktadır. Her ne kadar erozyon miktarında bir azalma yaşanacağı tahmin edilse de uzun yıllar yaşanacak toplam erozyon miktarının Kızılırmak Havzası için büyük risk oluşturacağı öngörülmüştür. Anahtar kelimeler: Toprak erozyonu, Kızılırmak Havzası, RUSLE modeli, Chelsa Küresel İklim Tahmin Modeli, Coğrafi Bilgi Sistemleri.