Sağlık bakımıyla ilişkili pnömoni

Son yıllarda sağlık sistemindeki değişiklikler sonucunda, hastaneye yatış, uzun süreli bakım evinde kalma, ayaktan infüzyon tedavisi, evde bası yarası bakımı, hemodiyaliz merkezinde tedavi öyküsü bulunanlarda gelişen pnömoni sağlık bakımı ilişkili pnömoni olarak tanımlanmaktadır.Bu amaçla 1 Ocak 2009 - 1 Haziran 2012 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniğinde yatan SBİP (sağlık bakımı ilişkili pnömoni) ve TGP (toplumda gelişen pnömoni) olguları retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmamızda SBİP ve TGP tanısıyla hastanede yatan olguların demografik verileri, etken organizmaları, mortalite oranları, ortalama hastanede yatış süreleri ve maliyetlerinin karşılaştırılması amaçlandı.Toplam 195 pnömonili olgunun, 76'sı SBİP'li (%38.9) ve 119'u (%61.1) TGP'li idi. SBİP olgularının, 61 (%80.3)'inin son 90 gün içinde 2 veya daha fazla gün hastaneye yatış öyküsü, 7 (%9.2)'sinin son 30 günde hemodiyaliz merkezinde tedavi alma öyküsü, 3 (%3.9)'ünde evde bası yarası tedavisi uygulanması, 1 (%1.3)'er olguda ise uzun süreli bakımevinde kalma öyküsü ve evde infüzyon tedavisi alma öyküsü olduğu saptandı. TGP'li grup ile karşılaştırıldığında SBİP olgularının komorbiditesi daha fazla (%94.6'ya %73.1; p<0.001) ve ortalama PSI skoru (104.4'e 90.2; p<0.05) daha yüksek idi. 18 SBİP (%23.6) ve 11 (%9.2) TGP olgusunda etken saptanmış idi. En sık izole edilen mikroorganizmalar, SBİP'te S.pneumonia, A. baumannii, S.aureus (MRSA) iken, TGP'de S.pneumonia, Klebsiella species, Pseudomonas aeruginosa, Moraxella catarrhalis idi. Ulusal ve uluslararası rehberlere göre SBİP grubunda olguların %73.7'si, TGP grubunda ise %98.3'ünde uygun tedavinin başlandığı saptandı (p< 0.001). Ortalama hastanede yatış süresi (12.7±1.1'e karşı 7.8±0.5 gün; p<0.05) ve mortalite oranı (%22.4'e %4.2; p< 0.001) SBİP grubunda TGP'ye göre yüksek idi. Ortalama yatış maliyetleri incelendiğinde, SBİP'de (4150,6±892 TL'ye karşı 2078,7±571TL; p<0.05) TGP'ye göre yüksek saptandı.Sonuç olarak, SBİP'li hastaların hasta özellikleri, komorbid durumları, etken organizmaları, yatış süreleri, maliyetleri ve prognozları TGP grubundan farklıdır. Bu nedenle pnömoni tanısı konulan hastalar SBİP açısından sorgulanmalı ve ampirik antibiyotik tedavisi başlanırken geniş spektrumlu (dirençli mikroorganizmaları kapsayacak şekilde) antibiyotikler tercih edilmelidir.