Sağlık kuruluşlarında performans yönetimi: İkinci basamağa ilişkin bir uygulama

Ekonomik büyüme ve kalkınmanın temel hedefi olan performansın arttırılması, her organizasyonun performans yönetim sitemini benimsemesini zorunlu hale getirmiştir. Performans yönetimi anlayışında, işletme performansı işletmeyi oluşturan sistemin tüm bileşenlerinin etkileşimini toplam sonuç olarak vereceği için, çağdaş işletme anlayışının egemen olduğu her işletmede değişik model ve tekniklerle performans ölçümüne ilişkin uygulamalar görülmektedir. Performans yönetim sistemi performans planlaması olarak adlandırılan durumla paraleldir. Çalışanların ve yöneticilerin sürekli olarak önceden belirlenmiş hedefler doğrultusunda ilerleme kaydetmelerine olanak sağlayan dinamik, sonuç-kaynaklı bir prosestir. Bu proses çalışanları destekleyerek süregelen iletişimi garantiye alır, iş gücü ve üretkenliği arttırır, geçmişten ziyade gelecek üzerine odaklanmayı sağlar. Ekonomik ve sosyal gelişme çabası içinde olan ülkemizde sağlık sektörünü çağdaş işletmecilik anlayışından ayrı tutmak imkansızdır. Karmaşık bir kurum olarak değerlendirilen hastanelerin yönetiminde sorunların yaşanmaması ve faaliyetlerin sistemli bir biçimde yürütülebilmesi için, yöneticinin, üretim gidileri (yani hastalar, sağlık insangücü, malzeme, fiziksel ve parasal kaynaklar) ile çıktıları ( yani hasta ve yaralıların tedavisi, personelin hizmet içi eğitimi, araştırma- geliştirme faaliyetleri, toplumun sağlık seviyesinin yükseltilmesi) arasındaki dengeyi çok iyi kurabilmesi gerekir. 2 Hastanenin fonksiyonları için saptanan hedeflerinin ne derecede gerçekleştirildiğinin belirlenmesi, gerçekleşmemesi halinde bunların nedenlerinin araştırılması, hastane içinde ve dışında bilgi akışını sağlayacak bilgi sisteminin kurulması için etkin ve güvenli ölçüm ve denetim sisteminin varlığı gerekir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından 2003 yılında uygulamaya konulan Sağlıkta Dönüşüm Programı doğrultusunda; Sağlık Sistemimizde reform niteliğinde değişiklikler yapılmaya başlanmıştır. Sağlıkta reform denince, Performans ve Performans Ölçümü kavramlarının da önemi artmaktadır. Çünkü mevcut kaynakları etkin kullanarak, sağlığın iyileştirilmesi esastır. Bu çalışmada, hastane faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, performans yönetim sistemi anlayışı ile performansın ölçülmesi ve değerlendirilmesi hedef alınmış ve yönetimsel kararlarda bu verilerden yararlanılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, İzmir İli'ndeki Genel Devlet Hastaneleri'nden seçilenlerin (2. basamak sağlık kuruluşları), VZA Modeli kullanılarak etkinlikleri saptanmış ve çok değişkenli istatistiksel yöntemler kullanılarak karşılaştırma yapılmıştır.