Sağlık personelinin palyatif bakıma ilişkin görüşleri

Sağlık personelinin palyatif bakıma ilişkin bilgi ve görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma Başkent Üniversitesi Ankara ve Adana Hastanesi ve Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bu hastanelerin erişkin kliniklerinde görev yapan 369 sağlık personeli (235 hemşire, 84 doktor, 18 fizyoterapist, 16 diyetisyen, 7 sağlık memuru, 5 sosyal hizmet uzmanı, 4 psikolog ) oluşturmuştur.Çalışmada veriler, sosyo-demografik form ve literatürden yararlanılarak hazırlanan sağlık personelinin palyatif bakıma yönelik mevcut bilgi ve görüşlerini tanımlayıcı form kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik test ön koşullarının sağlanıp sağlanmadığına bakılarak One Way Anova ya da Kruskall Wallis ve chi-square testleri kullanılmıştır.Sağlık personelinin yaş ortalamalarının 29; çoğunluğunun kadın ve lisans mezunu, meslekte çalışma yılı ortalamasının 7 yıl olduğu belirlenmiştir. Sağlık personelinin yarıdan fazlasının (%53.7) palyatif bakım hakkında bilgi almadıklarını, bilgi aldığını belirtenlerin bilgiyi üniversite eğitimi sırasında (% 57.3) edindiklerini ve çoğunluğu (%86.2) çalıştıkları kurumda palyatif bakım konusunda hizmet içi eğitim programının olmadığını belirtmişlerdir.Sağlık personeli palyatif bakımın anlamı ve amacını sıklıkla ?terminal dönemdeki bireyin yaşam kalitesini yükseltmek'' şeklinde ifade etmişlerdir. Çalışmaya katılan bireylerin tamamına yakını hemşire, doktor ve psikoloğun palyatif ekipte yer alması gerektiğini belirtirken daha az sıklıkta gönüllüler, din görevlisi ve eczacı belirtilmiştir. Sağlık personelinin palyatif bakım hizmetlerinden yararlanılabilecek hasta gruplarını çoğunluğu onkolojik hastalar ( %75.1) ve terminal dönem hastaları ( %74.5) olarak belirtirken palyatif bakım hizmetinin hastane ortamında (%87.8) verilebileceğini; ülkemizde palyatif bakım hizmetlerinin henüz gelişememesinin nedenlerini ise önemsememe (%44.4) ve eğitim yetersizliği (%42.9) olarak belirtmişlerdir. Sağlık personelinin çoğu palyatif bakım temel kavramlar, ilkeleri (%80.7) ve iletişim ( %78.9) konuları ile ilgili eğitim programlarının ele alınması gerektiğini ifade etmişlerdir.Sağlık personelinin çoğunluğu ?Palyatif bakım terminal dönem kanser hastaları için sunulan hizmetleri kapsar?; ?Hasta ve ailesi karar verici bir ekip üyesidir?; ?Palyatif bakım hizmeti multidisipliner bir ekip tarafından verilmelidir? ve ?Palyatif bakım ayrı bir uzmanlık alanı olmalıdır'' ifadelerine katılıyorum/tamamen katılıyorum şeklinde belirtirken yaklaşık yarısı ?palyatif bakım sadece ağrı kontrolünü içerir'' ifadesine katılmadıklarını belirttikleri saptanmıştır. Palyatif bakıma ilişkin bilgi alma durumu, meslek, eğitim durumu/uzmanlık alanı, yaş ve çalıştıkları kliniklere göre palyatif bakıma ilişkin bazı ifadelere katılma durumu madde ortalamalarının dağılımındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda palyatif bakım bilincinin geliştirilmesi için eğitim müfredatında ve hizmet içi eğitim programlarında palyatif bakım konusuna daha geniş yer verilmesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Palyatif, palyatif bakım, sağlık personelinin görüşleri