Sağlık sektörü bilançolarında finansal başarısızlık tahminlemesi

Bu tez çalışması, Türkiye sağlık sektörüne ait alt hizmet alanlarında finansal başarısızlık risklerinin sektörel düzeyde analiz edilmesini ve erken uyarı mekanizmalarının etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, sağlık işletmelerinin mali sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal kırılganlıkları belirlemek üzere Altman Z-Skoru modeli kullanılarak, 2015–2023 dönemine ait finansal veriler üzerinden yürütülmüştür. Çalışmada toplam 12 alt sektöre ilişkin bilanço ve gelir tablosu verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kamuya açık istatistik kaynaklarından ve ilgili sektörel ortalama finansal göstergelerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda X1-X5 bileşenleri hesaplanarak Z-skorları oluşturulmuş; ardından bu skorların net dönem kârı, aktif kârlılık ve aktif toplam gibi temel performans göstergeleriyle korelasyon düzeyleri istatistiksel olarak incelenmiştir. Bulgular, birçok sektörün uzun yıllar boyunca iflas riski sınırında veya altında konumlandığını, özellikle zayıf likidite (X1) ve düşük faaliyet kârlılığı (X3) oranlarının finansal kırılganlığı pekiştirdiğini göstermiştir. Korelasyon analizleri, varlıkların etkin kullanımının Z-skor ile pozitif yönde ilişkili olduğunu; işletme ölçeği ile finansal istikrar arasında ise negatif yönlü, karmaşık bir bağ olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Altman modeli sağlık sektöründe finansal başarısızlık riskinin tahmini açısından etkin bir araç olarak değerlendirilmiş; sektöre özgü tahmin modelleri, yapay zekâ temelli erken uyarı sistemleri ve veri madenciliği uygulamalarının entegrasyonu stratejik bir gereklilik olarak vurgulanmıştır.