Sağlıklı çocuklarda ilk iki yaşta rutin dışı aşıların uygulanma durumunun değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızın amacı, ilk iki yaşta çocukluk çağı rutin dışı aşıları arasında yer alan Serogrup B Meningokok Aşısı (MenB-4C), Serogrup A, C, W, Y Meningokok Aşısı (MenACWY) ve rotavirüs aşılarının uygulanma sıklığını, birlikte uygulanma eğilimlerini ve sosyodemografik faktörlerle ilişkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çocuk Sağlığı İzlemi Polikliniği'ne Ocak 2023 – Temmuz 2024 tarihleri arasında iki yaş kontrolü için başvuran ve ilk iki yıl boyunca düzenli olarak izlenmiş olan 131 çocuk çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri dosya üzerinden tarandı ve aşılanma durumları ulusal aşı takip sistemi kayıtları üzerinden belirlendi. Bulgular: Çalışmamızda MenACWY, MenB-4C ve rotavirüs aşılarının uygulanma oranları sırasıyla; %33,6, %29 ve %32,8 idi. Rutin dışı aşılar değerlendirildiğinde; MenACWY, MenB-4C ve rotavirüs aşıları için tam aşılı olan çocuklarda anne yaş ortalaması ve anne eğitim düzeyi anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.030, p=0,020). MenACWY aşısı için, 35 yaş ve üzeri babaların çocuklarında yaşına uygun aşılanma olasılığı 3 kat daha yüksek saptandı (p=0,048). MenACWY aşısının yaşına uygun uygulanma olasılığı, üniversite mezunu anne çocuklarında 7,32 kat (p=0,002), MenB-4C aşısının yaşına uygun uygulanma olasılığı ise 4,07 kat (p=0,030) daha yüksek bulundu. Rotavirüs aşısı için tam aşılı olma olasılığı; üniversite mezunu anne çocuklarında 2,87 kat, baba yaşı 35 ve üzeri olan çocuklarda ise 4,27 kat yüksek saptandı (p=0,029, p=0,014). Rotavirüs aşısı yaptırmış olmak, MenACWY aşısı yaptırma olasılığını 11,28 kat, MenB-4C olasılığını ise 20,27 kat artırmaktaydı (p<0,001, p<0,001). Sonuç: Çalışmamız, çocukluk çağı rutin dışı aşılarının uygulanmasında ebeveyn yaşı ve eğitim düzeyi gibi sosyodemografik faktörlerin belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. Aşılanma oranlarını artırmak bütüncül halk sağlığı stratejilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: MenACWY, MenB-4C, rotavirüs aşıları, rutin dışı aşılar, sosyodemografik özellikler