Sakarya ilinde gebelerde anksiyete ve depresyon sıklığı ve ilişkili etmenler

GİRİŞ VE AMAÇ: Gebelikte en sık görülen ruh sağlığı problemlerinin başında depresyon ve anksiyete bozuklukları gelmektedir. Erken müdahale ile depresyon, anksiyete bozukluğu gibi ruh sağlığı problemlerinin hem anne hem de çocuk sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri azaltılabildiği için risk altında bulunan kadınların belirlenmesi son derece önemlidir. Buradan hareketle çalışmamızda, gebelerde depresyon ve anksiyete bozukluğu sıklığının belirlenmesi, ilişkili olduğu düşünülen bazı faktörlerin incelenmesi amaçlandı. MATERYAL VE METOD: Çalışma 15.04.2018-15.04.2020 tarihleri arasında Sakarya İl genelinde yaşayan ve aile hekimliği birimlerine kayıtlı gebeler üzerinde yürütülen kesitsel tipte bir araştırmadır. Örneklem büyüklüğü gebelerde beklenen depresyon sıklığı %35, hata payı %5 alınarak, %95 Güven Aralığında, desen etkisi 2, cevapsızlık oranı %5 kabul edilerek n=720 olarak hesaplandı. Çalışmanın verileri, gebelerin sosyodemografik bilgileri, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD-Ö) ve Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ)'ni içeren anket formu ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde Ki Kare, Sperman korelasyon ve çoklu lojistik regresyon analizleri kullanıldı. BULGULAR: Çalışma grubunu oluşturanların yaşları 18-45 yaş arasında değişmekte olup ortalama 29,4±5,3 SS yıl idi. HAD depresyon alt ölçeğine göre gebelerin 187'inde (%25,6) depresyon riski, anksiyete bozukluğu alt ölçeğine göre 124'ünde (%17,0) anksiyete bozukluğu riski olduğu saptandı. EDSDÖ'ne göre ise gebelerin 152'sinde (20.8) depresyon riski olduğu saptandı. Çalışma grubunun HAD-Ö'nin depresyon alt bölümden alınan puan ile Anksiyete alt bölümünden aldıkları puan arasında pozitif yönde orta düzeyde korelasyon (r=0.587; p=0.000), EDSDÖ'den alınan puan ile pozitif yönde orta düzeyde korelasyon (r=0.627; p=0.000) saptandı. Çalışmada öğrenim düzeyi, eş desteği, konuşabilecek arkadaş sayısı, birinci derece akrabalarda psikiyatrik hastalık öyküsü hem depresyon hem de anksiyete bozukluğu ile ilişkili değişkenlerdi. SONUÇ: Bu çalışmada gebelik döneminde depresyon ve anksiyete bozukluğu riski yüksek bulunmuştur. Gebelik döneminde riskli kişilerin tespit edilmesi amacıyla belli aralıklarla taranması son derece önemlidir. Anahtar Kelimeler: Gebelik, depresyon, anksiyete bozukluğu, HAD, EDSDÖ