Sakarya ilinde yetiştirilen fındıklarda fındık kurdu (Curculio nucum L.) (Col.: Curculıonıdae) ve fındık kokarcası (Palomena prasına L.) (hem.: pentatomıdae) popülasyonlarının gelişimi ve zararlarının belirlenmesi

Fındık (Corylus avellana L.) gıda, tarım, sağlık ve sanayi alanlarında kullanılan önemli bir bitkidir. Fındık üretimi ve ağaç sayısı bakımından Türkiye dünyada ilk sırada yer almaktadır. Batı Karadeniz bölgesinde Sakarya, fındık üretiminde en önemli ildir. Fındık meyvelerinde ciddi kayıplara neden olan Fındık kurdu Curculio nucum L. (Coleoptera: Curculionidae) ve Fındık kokarcası Palomena prasina L. (Hemiptera: Pentatomidae) Sakarya ilinde ana zararlı konumundadır. Bu çalışmada 2017 ve 2018 yılları arasında Sakarya ilinde dört fındık bahçelerinde C. nucum ve P. prasina'nın popülasyon takibi ve zararı belirlenmiştir. Sakarya ilinde, fındık bahçelerinde Fındık kurdu erginleri 2017 yılında ilk kez 16 Nisan tarihinde tespit edilmiştir. Bu bahçelerde sekiz hafta (16 Nisan-11 Haziran) boyunca Fındık kurdu erginleri belirlenmiştir. Fındık kokarcası erginleri ilk kez 30 Nisan tarihinde belirlenirken, ilk nimfler de aynı tarihte gözlemlenmiştir. En yüksek Fındık kokarcası nimf sayısı 4 Haziran'da (44 adet / 10 ocak) belirlenmiştir. Fındık kokarcası ergin sayısı 3 Eylül tarihinde en yüksek sayıya (33 adet/10 ocak) ulaşmış ve 24 Eylül tarihinden sonra tespit edilmemiştir. Fındık kokarcası'nın nimfleri 2017 yılında Nisan ayı sonundan Eylül ayı ortasına kadar belirlenmiştir. 2018 yılına ilk P. prasina nimfleri ilk kez 6 Mayıs tarihinde belirlenirken, ilk erginler 22 Nisan tarihinde tespit edilmiştir. 2018 yılında bahçelerde C. nucum tespit edilemmiştir. Fındık kokarcası nimfleri Sinir otu, Şekerci boyası, Isırgan, Çoban çantası, Sütleğen, Ebegümeci, Efelek, Kazayağı, Yabani hardal, Böğürtlen ve Tarla sarmaşığı yabancı otlarında beslenirken bulunmuştur. Fındık kurdu'nun zararı nedeniyle oluşan delikli meyve ve 2017 yılında %0.77-1.77, 2018 yılında %0.00-0.23, boş iç 2017 yılında %8.15-11.00 ve 2018 yılında %7.36-10.00 aralığında bulunurken, Fındık kokarcası zararı olan şekilsiz iç 2017 yılında %0.69-1.38 arasında, 2018 yılında %1.23-1.92 arasında, lekeli iç zararı ise 2017 yılında %0.54-1.08, 2018 yılında %0.69-1.31 arasında belirlenmiş ve iki türün ortak zararı olan sarıkaramuk ve karakaramuk zararı sırasıyla %1.85-3.15, %13.46-21.92 olarak belirlenmiştir.