Sâmî dillerinin Arap lehçelerine etkisiyle ilgili müsteşriklerin görüşleri

İnsanların, toplumların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan araç dildir. Her milletin kendine özgü bir dili ve o dilin türlü türlü lehçeleri vardır. İnsanlar ve toplumlar çeşitli nedenlerle birbirleriyle bağlantı kurmaktadır. Farklı kültürlere sâhip toplumlar birbirleriyle irtibâta geçince birbirlerinden etkilenmektedirler. Sâmî ırkından olan toplumlar akrabadırlar ve bugün olduğu gibi geçmişte de birbirlerine yakın coğrafyalarda yaşamışlardır. Sâmî kavimler arasındaki etkileşim, dillerine ve o dillerin lehçelerine de yansımıştır. Daha açık bir ifadeyle Sâmî toplulukların siyâsî, ticârî, kültürel irtibâtlar kurması; hem kendilerinin hem de dillerinin birbirine tesir etmesini sağlamıştır. Sâmî dilleri, bu dil ailesinde önemli bir konuma sâhip olan Arap dilinin lehçelerine çeşitli biçimlerde etkide bulunmuştur. Sâmî dillerinin Arap lehçelerine etkilerini görünür kılan Sâmî kitâbeleri, bu hususta araştırmacılar açısından önemli bir kaynak olmuştur. Doğu toplumları ve kültürleri hakkında araştırmalar yapan müsteşrikler Sâmî kitâbelerinin keşfedilmesinde ve Sâmî dillerinin Arap lehçelerine hangi yönlerden tesir ettiğinin anlaşılmasında önemli bir rol oynamışlardır. Bu çalışma, Sâmî dillerinin Arap lehçelerine etkileri konusunda oryantalistlerin görüşlerini ele almayı hedeflemiştir. Bu amaçla literatür taraması yapılmış, çalışmada nitel araştırma ve karşılaştırmalı dilbilim yöntemi kullanılmıştır. Araştırma neticesinde; Semûd, Safevî, Lıhyânî, Nemâre, Zebed, Harrân ve Ümmü'l-Cimâl Kitâbelerinde Sâmî dillerinin Arap lehçelerini etkilediği, şarkiyâtçıların bu kitâbelere önem verdiği ve bunlar hakkında ciddi araştırmalar yaptığı görülmektedir. Müsteşrikler bahsedilen kitâbeleri bulmak ve incelemek için kitâbelerin olduğu bölgelere keşif yolculukları yapmış, bazı kitâbeleri kendi ülkelerine götürüp müzelere bağışlamışlardır.