Şanlıurfa ilinde küçükbaş hayvancılıkta mera kullanımına ilişkin bir araştırma

Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği faaliyeti kırsal kalkınmanın sağlanması ve toplum beslenmesi açısından oldukça önemlidir. Mera alanları küçükbaş hayvan yetiştiriciliği faaliyetinin ekonomik olarak devamlılığının sağlanmasında büyük rol oynamaktadır. Şanlıurfa ili mera varlığı ile küçükbaş hayvancılık faaliyetlerinin yapılabilmesi için uygun olanaklara sahiptir. Bu çalışmada Şanlıurfa ili sınırları içerisinde faaliyetlerine devam eden küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin mera kullanımlarına ilişkin detayları incelemek ve mera kullanımında yaşadıkları sorunları tespit ederek çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Şanlıurfa Damızlık Koyun Keçi Yetiştirici Birliği kayıtlarına göre Şanlıurfa ilinde yaklaşık 6000 küçükbaş hayvan yetiştiricisi bulunmaktadır. Çalışmanın ana materyalini elde etmek üzere yüz yüze anket çalışması gerçekleştirilmiş olup %99 güven aralığı ve %10 ortalamadan sapma ile görüşme yapılacak küçükbaş yetiştirici sayısı 162 kişi olarak belirlenmiştir. Görüşmeler sonucunda araştırma sahasındaki küçükbaş hayvan yetiştiricilerin sosyo-demografik ve ekonomik bulgularının diğer akademik çalışmalarda tespit edilen bulgular ile benzer nitelikte olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırma sahasında görüşme yapılan küçükbaş yetiştiricilerinin memnuniyet düzeyinin diğer akademik çalışmalarda tespit edilen memnuniyet düzeyine göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. Mera kullanımına ilişkin araştırma sahasında ortaya çıkan en önemli bulgular mera alanlarının işgal edildiği, mera ıslahı yapılmadığı ve neticesinde bu alanların mera vasfını yitirmekte olduğudur. Bu durumun oluşumunda Şanlıurfa ilinin sosyo-demografik yapısı büyük etkiye sahiptir. Nitekim araştırma sürecinde kırsalda güçlü aileler ile siyasi otorite ile güçlü bağa sahip olan bireylerin meraları amaç dışı kullanarak işgal etmekte oldukları açıkça gözlemlenmiştir. Mera işgallerinin önlenmesi açısından araştırma sahasında denetimlerin arttırılması, mera alanlarının sınırlarının açıkça ortaya konması ve işgallere yönelik cezai yaptırımlarda taviz verilmemesi gerekmektedir. İl genelinde mera ıslahına yönelik çalışmaların yapılmaması meraların verimsizleşerek niteliğini yitirmesine sebep olmaktadır. Mera ıslahına yönelik çalışmaların gerçekleştirilebilmesi, mera alanlarının korunumu ve sürdürülebilirliği açısından küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin çalışmalarda iş birliği ile fiili katılımlarının sağlanması büyük önem arz etmektedir. Sonuç olarak küçükbaş hayvan yetiştiriciliği Şanlıurfa ili için önemli bir tarımsal faaliyet türü olup hem kırsal kalkınma hem de toplumsal kalkınmanın sağlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Küçükbaş hayvancılık faaliyetlerinde mali olarak büyük önem arz eden kaba yem ihtiyacının ekonomik olarak karşılanması ancak meraların efektif kullanımıyla mümkündür. Bu nedenle gerek ülke kaynaklarının etkin kullanımı gerekse hayvancılığın sürdürülebilirliği için meraların niteliğini kaybetmesi ve işgaller dolayısıyla alanların daralması gibi sorunların en kısa zamanda çözülmesi gerekmektedir.