Sato Test Kuramı'nın Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramı ile psikometrik açıdan karşılaştırılması

Bu araştırmada, Öğrenci Başarılarının Belirlenmesi Sınavına (ÖBBS) katılan öğrencilerin verdikleri yanıtlar üzerinden, Türkçe ve matematik alt testlerinin madde özelliklerinin ve öğrenci başarı puanlarının Sato Test Kuramı (STK),Klasik Test Kuramı (KTK) ve Madde Tepki Kuramı (MTK) ile belirlenmesi ve elde edilen bulguların karşılaştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, ÖBBS'ye (2005) katılan 8.sınıf öğrencilerinden oluşan 15461 kişi üzerinde yürütülmüştür. Yapılan analizler sonrasında incelenen STK indekslerinin küçük örneklemlerde dahi istatistiksel tutarlılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. STK ile yapılan ve maddelerin işlerliğiyle ilgili bilgi veren sınıflandırmaların farklı örneklemler arasındaki uyumu incelendiğinde, Türkçe testi maddelerinin 100 ve 200'er kişilik örneklemler arasında tamamına yakınının 600'er kişilik örneklemler arasında ise tümünün yüksek uyum yüzdeleriyle sınıflandırıldığı belirlenmiştir. Matematik testi maddeleri için yapılan sınıflandırmaların ise 600'er kişilik örneklemler arasında yüksek uyum gösterdiği fakat daha küçük örneklemlerde benzer bir sonuca ulaşılamadığı belirlenmiştir. Söz konusu nedenle Türkçe testi maddeleri için yapılan sınıflandırmaların daha kararlı bir duruş sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Birey ve madde özelliklerinin belirlenmesi noktasında ise STK'nın diğer kuramlarla benzer sonuçlar ortaya koyduğu ve sorunlu maddelerin belirlenmesi konusunda KTK ve MTK ile yakın sonuçlar ürettiği görülmüştür. Bu araştırmada ulaşılan sonuçlar STK'nın, psikometrik açıdan kendi içerisinde tutarlı ve diğer test kuramlarıyla çelişmeyen kestirimleriyle geçerli ve güvenilir ölçmeler yapılmasına olanak tanıyabilecek alternatif bir test kuramı olarak değerlendirilebileceği iddiasını desteklemektedir.