Sektöre özgü bağımsız idari otoritelerin denetimine tabi pazarlarda rekabet hukukunun uygulanması

Sektöre özgü bağımsız idari otoriteler ile rekabet otoritelerinin enerji, telekomünikasyon, bankacılık gibi regülasyona tabi pazarlardaki görev ve yetki alanları çakışabilmektedir. Böyle pazarlarda hangi kurumun müdahale mercii olması gerektiği hem doktrinde hem uygulamada tartışılagelmiştir. Bu tezde de sektöre özgü bağımsız idari otoritelerin denetimine tabi pazarlarda rekabet hukukunun uygulanması konusu araştırılmaktadır. Tezin ilk bölümünde öncelikle devletlerin pazarlara müdahalesi ele alınacaktır. Bu kapsamda, yapısal piyasa aksaklıkları ile davranışsal piyasa aksaklıkları açıklanacaktır. İkinci olarak, bağımsız idari otoritelere, regülasyon hukukuna ve rekabet hukukuna ilişkin genel açıklamalarda bulunulacaktır. Son olarak ise, rekabet hukuku ile regülasyon hukuku arasındaki ilişki irdelenecektir. Bu kapsamda, iki hukuk dalının kesiştiği alanlar gösterilecek, iki hukuk dalı arasındaki ilişki çeşitli hukuksal ayrımlar bakımından irdelenecek ve son olarak sektöre özgü bağımsız idari otoriteler ile rekabet otoritelerinin aynı anda yetkilerinin doğması halinde oluşabilecek senaryolara değinilecektir. İkinci bölümde sektöre özgü bağımsız idari otoritelerin denetimindeki pazarlarda rekabet hukukunun nasıl uygulandığı araştırılacaktır. Öncelikle Avrupa Birliği Komisyonu ve Amerika Birleşik Devletleri Federal Yüksek Mahkemesi'nin yaklaşımları ele alınacaktır. Akabinde, iki hukuk sisteminde yaklaşımın farklı olduğu sonucuna varılarak bu farklılığın nedenlerine yer verilecektir. Devamında, Türk Rekabet Kurulu'nun konuya dair yaklaşımı ele alınacaktır. Üçüncü bölümde öncelikle ülkemizde uygulanan tamamlayıcılık modelinin ortaya çıkardığı sorunlar ele alınacaktır. Bu çerçevede, ülkemizde uygulandığı haliyle tamamlayıcılık modelinin ne bis in idem ilkesi ve ölçülülük ilkesine aykırı sonuçlar doğurma, çelişkili kararlara yol açma, sektöre özgü BİO'nun denetlenmesine yol açma ve zaman ve kaynak israfına neden olma ihtimali üzerinde durulacaktır. İkinci olarak, anılan sorunların çözülmesi adına ülkemizde nasıl bir model uygulanması gerektiği tartışılacaktır. Akabinde, mevcut Türk rekabet hukuku sisteminde başvurulabilecek rekabet savunuculuğu, iş birliği ve koordinasyon ilişkileri ve iptal davası açma imkânı gibi çözümler açıklanacaktır. Bu bölümde son olarak konu hakkında yasal düzenleme yapılmasının uygun olacağı belirtilecektir. Anahtar Kelimeler: rekabet otoritesi, regülasyon, sektöre özgü bağımsız idari otoriteler, tamamlayıcılık, ikame