Selefilik ve Suriye'deki selefi hareketler

İslam dininin farklı coğrafyalara yayılmasıyla beraber kendi içinde birçok farklı ekol ortaya çıkmıştır. Bu ekollerden biride "İlmi Selefiyye" olarak nitelendirilen ve İbn Teymiyye tarafından sistemleştirilen ekoldür. Bu ekol İbn Teymiyye'nin vefatından sonra etkinliğini yitirmiştir. 18. yüzyıla gelindiğinde Muhammed b. Abdülvehhâb'ın öncülük ettiği Selefilik akımı ortaya çıkmıştır. Selefilik akımı, İlmi Selefiyye' den farklı bir zihniyete sahiptir. Bu zihniyet (Selefilik), siyasi olarak kurumsallaşmış ve siyasi çıkarları doğrultusunda kendi dışında ki Müslümanları tekfir etmesi ile ön plana çıkmaktadır. Özellikle Suudi Arabistan kuruluş aşamasında Selefilik zihniyetinden istifade etmiş ve ilerleyen dönemlerde diğer ülkelere de İhraç etmeye çalışmıştır. Bundan dolayı bu zihniyete Suudi Selefilik ya da Vehhabilik denilmiştir. 19. yy da ortaya çıkan diğer bir Selefilik zihniyet ise Neo-Selefilik akımıdır. Bu zihniyet (Neo-Selefilik) de Suudi selefilik gibi siyasi amaçlar peşinde koşmuş ve zamanın ihtiyaçlarına göre yeni din anlayışı gerekliliğine vurgu yapmıştır. Suudi Arabistan'ın 1980'lerden sonra dış politika da Neo-Selefilik anlayışını benimsemesiyle Suudi selefilikten kopmalar meydana gelmiş ve bu durum Militan selefi hareketlerin doğuşuna zemin hazırlamıştır. Militan Selefi Hareketler Suudileri "Cihad" ı durdurmakla suçlamış ve farklı yapı da bir selefi anlayış olarak ortaya çıkmıştır. Arap baharı isyanları başladıktan sonra amaçlarını siyasi yollarla elde etmeye çalışan Siyasi Selefilik akımı ortaya çıkmıştır. Fakat iç savaşın yaşandığı ülkeler de Militan Selefi Hareketler daha fazla ön plana çıkmıştır. İsyan dalgasının Suriye'ye sıçramasıyla beraber başlayan gösteriler silah yoluyla bastırılmaya çalışılmış ve ülkede ki olaylar büyük bir iç savaşa doğru evrilmiştir. Bu iç savaş sürecinde birçok farklı yapı da aktör ortaya çıkmıştır. Bu aktörlerden biride Selefi Gruplardır. Suriye'deki selefi gruplar İslami Cephe, el-Nusra ve DAİŞ'tir. Bu gruplar arasındaki ayrışma ideolojik farklılıktan ziyade yöntemsel farklılıklardan kaynaklanmaktadır. İslami Cephe ve el-Nusra diğer muhalif gruplarla işbirliği yapmakta ve sadece Suriye'ye odaklanmış durumdadır. DAİŞ ise kendisine itaat etmeyen bütün gruplar ile savaşarak şiddeti bir yöntem olarak benimsemiş ve Suriye ile birlikte diğer ülkelere de saldırılar düzenleyerek diğer ülkelerin Suriye politikasının şekillenmesine büyük etki etmiştir. Bu tez de İlmi Selefiyye ve Selefiliğin sistematik bir analizi yapıldıktan sonra Suriye İç savaşında Militan selefiliğin (DAİŞ, el-Nusra ve İslami Cephe)rolü açıklanmaya çalışılmıştır.