Selim İleri'nin Bodrum Dörtlemesi'nin psikanalitik açıdan incelenmesi

Edebiyat ile psikanaliz, insan ve davranışları üzerine eğilen iki farklı disiplindir. Bu iki disiplinin; insan duyguları, bireysellik, çatışma ve bastırılmış duyguların ortaya çıkışı gibi birçok ortak konuları vardır. Edebiyat ve psikanaliz arasında güçlü bir bağ, yazar ve psikanalist arasında ortaklık vardır. Bilinçdışının gizlerini çözmeye çalışan psikanalistler, önlerine sunulmuş veri niteliğindeki eserler ile yazarın zihninin derinliklerine sızarlar. Bu yöntem ile hem eseri hem de yazarı çözme gayretindedirler. Psikanalizin Viyana'daki doğuşu ile sonrasındaki gelişimi ve yayılıp edebiyatla bağının oluşması bizi edebi esere psikanalitik pencereden bakmaya sevk eder. Yazarın yaratma serüveni, kendi bilinmeyenleri ile karakterlerin ruhsal ve psikolojik çözümü psikanalize duyulan ihtiyacı ön plana çıkarır. Freud ile başlayan, Jung, Lacan gibi psikanalistler ile zamanla gelişen bu ilişki sanatçı merkezli yaklaşımı da güçlendirir. İlk eserini 1968 yılında yazmaya başlayan Selim İleri bireyin yalnızlığına, ruhsal dünyasına, kişisel çatışmalarına sıkça yer verir. Bilinç akışı, iç monolog gibi teknikler ile kişinin ruhsal dünyasını okuyucuya yansıtır. Bireysel konuları psikolojik derinliği ile işlemesi psikanalitik bir inceleme için oldukça uygundur. Yaptığımız bu çalışma ile Selim İleri'nin Bodrum Dörtlemesi olarak bilinen Her Gece Bodrum, Ölüm İlişkileri, Cehennem Kraliçesi, Bir Akşam Alacası adlı romanları psikanalitik açıdan irdelendi. Başta Freud olmak üzere birçok psikanalistten faydalanıldı. İleri'nin Bodrum Dörtlemesi romanları kişisel bozukluklar, iç çatışmalar, Oidipus Kompleksi, rüya, cinsellik gibi birçok yönden incelendi. Anahtar Kelimeler : Edebiyat, Selim İleri, Psikanaliz, Freud, Bodrum Dörtlemesi Sayfa Sayısı : 96 Tez Danışmanı : Prof. Dr. A. Mecit CANATAK