Semantik ve fonemik sözel akıcılık testlerinin 18-49 yaş Türkiye örneklemi için norm belirleme çalışması

Bu çalışmada, yürütücü işlevlerin ve dil becerisinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan ve nöropsikolojik değerlendirmenin önemli bir parçası olan semantik ve fonemik sözel akıcılık testlerinin, 18-49 yaş Türkiye örneklemi için, yaş, eğitim ve cinsiyete göre tabakalandırılmış norm değerlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenlerinin semantik ve fonemik sözel akıcılık becerisi üzerindeki doğrudan etkilerinin yanı sıra, kendi aralarındaki olası bir etkileşim etkisi de araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya, 18-49 yaş aralığındaki 200 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Gönüllüler 18-29, 30-39 ve 40-49 olmak üzere üç yaş; 5-8, 9-11 ve 12 üzeri olmak üzere üç eğitim grubuna ayrılmıştır. Psikiyatrik ya da nörolojik tanısı bulunmayan ve merkezi sinir sistemini etkileyebilecek ilaç kullanmayan, Beck Depresyon Ölçeğinden 17 puan ve üzeri almamış katılımcıların sözel akıcılık performansı, Semantik Sözel Akıcılık Testi'nin hayvan kategorisi ve Fonemik Sözel Akıcılık Testi'nin K, A, S harfleri ile değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde 3x3x2 ANOVA deseni kullanılmıştır. Semantik Akıcılık Testi puanları üzerinde eğitim ve cinsiyet ana etkileri bulunmuştur. Fonemik akıcılık puanlarında, K, A ve S harflerinin her biri ve toplam KAS puanı üzerinde eğitimin ana etkisi olduğu saptanmıştır. Her iki akıcılık türü için de değişkenler arası etkileşim etkisi saptanmamıştır. Fonemik ve semantik sözel akıcılık test normlarının belirlenmesinde ANOVA bulguları göz önüne alınarak, aralarında fark bulunmayan gruplar birleştirilmiş; norm değerleri, oluşturulan yeni gruplar için hazırlanmıştır. Bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve ileri araştırmalarda yaşlı örneklem için de sözel akıcılık normlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma sonunda, sözel akıcılık testlerinin, Türkiye'de 18-49 yaş arasındaki bireylerde, klinik ve araştırma amaçlı kullanılabilecek norm değerleri oluşturulmuştur.