Sepsis ön tanısıyla yatan hastalarda hemogram alt parametrelerinin tanı açısından değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmamızda, Çocuk Yoğun bakım ünitesinde 2017-2022 yılları arasında yatırılıp takip edilmiş sepsis tanısı alan ve almayan hastalarda C-reaktif protein, nötrofil lenfosit oranı, platelet lenfosit oranı, lenfosit monosit oranı, ortalama trombosit hacmi gibi hemogram parametrelerini karşılaştırarak sepsisin tanı ve prognozunu belirlemeyi amaçladık. Materyal-Metod: Bu çalışma, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları hastanesi Yoğun Bakım Ünitesi'nde 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında yatan hastalar üzerinde yürütülmüştür. Amaç, sepsis tanısı alarak izlenen hastalarla sepsis tanısı almayan hastalar arasında laboratuvar parametrelerinin karşılaştırmalı değerlendirmesini yapmaktır. Çalışmamızın temel hedefi, bu laboratuvar parametrelerinin sepsisin tanısında ve prognozunda kullanılabilirliğini değerlendirmektir. Çalışmamızda, iki farklı hasta grubu incelenmiştir. Birinci grup, sepsis ön tanısı alarak yoğun bakımda izlenen 61 çocuk hastadan oluşurken, ikinci grup sepsis tanısı olmayan 60 çocuk hastadan oluşmaktadır [Grup 1: Sepsis Var, Grup 2; Sepsis Yok]. Bulgular: Çalışmamıza grup 1'den 61 ve grup 2'den 60 hasta olmak üzere toplamda 121 hasta dahil edildi. Hastaların %43'ü (n=52) kız, %57'si (n=69) erkeklerden oluşmaktaydı. Hastaların median yaşı 4.3±4.8 yıl (0-17) idi. Tüm hastaların %39.7'sinde (n=46) kan ve idrar kültürlerinde üreme vardı. Kültürlerinde üremesi olan hastalar değerlendirildiğinde, en sık üreyen mikroorganizmaların sırasıyla; Candida (%16.7), Pseudomonas (%16.7), Acinetobacter (%10.4) ve Karbapenem dirençli Enterococus (%10.4) olduğu saptandı. Hastaların %17.4'ünde gram negatif, %15.7'sinde gram pozitif bakteriler üredi. Grup 1'deki yaş ortalaması 3.79 ve Grup 2'deki 4.8 olarak belirlenmiştir. Grup 1 ve Grup 2 arasında yaş ve cinsiyet bakımından önemli bir fark bulunmamaktadır (p>0.05). Her iki grupta da cinsiyet oranları benzerdir; Grup 1'de %59 ve Grup 2'de %55 erkek bulunmaktadır. Kan ve idrar kültürlerinde üreme durumunu değerlendirdiğimizde, Grup 1'de bu oran %55 olarak belirlenirken, Grup 2'de bu oran %23'tür. Bu durum gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0.05). Biyokimyasal değerler arasında prokalsitonin, C-reaktif protein ve sodyumda gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Bununla birlikte, albumin değerlerinde gruplar arasında anlamlı bir fark saptandı. Grup 1'deki albumin seviyesi ortalama 3.2 iken, Grup 2'deki ortalama değeri 2.93'tür (p<0.05). Platelet nötrofil, lenfosit, monosit ve beyaz küre değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (p<0.05). Hemoglobin, hemotokrit, ortalama trombosit hacmi (MPV) ve eritrosit dağılım genişliği (RDW) değerlerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Enflamasyon ve immün yanıtla ilgili diğer belirteçler arasında albümin globulın oranı(AGR), nötrofil lenfosit oranı (NLR), platelet lenfosit oranı (PLR) ve lenfosit monosit oranı(LMR) değerlerinde gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). PNLR, MPR ve PNMLR değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (p<0.05). Özellikle, Grup 1'de PNLR, MPR ve PNMLR değerlerinin ortalamaları Grup 2'ye göre daha yüksektir. 733 cut-off değeri için PNLR indeksinin duyarlılığı %40 ve özgüllüğü %81 olarak saptanmıştır. ROC eğrisinin altındaki alan (Area Under the Curve - AUC) 0.62 olarak bulunmuştur (95% CI: 0.52-0.71). Özetle sepsisli hastalarda PNLR daha yüksek seyretmektedir. 495 cut-off değeri için PNLR indeksinin duyarlılığı %45 ve özgüllüğü %85 olarak saptanmıştır. ROC eğrisinin altındaki alan (Area Under the Curve - AUC) 0.64 olarak bulunmuştur (95% CI: 0.54-0.74). Özetle sepsisli hastalarda PNMLR daha yüksek seyreder. Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre, sepsis hastalığının erken tanısında PNLR ve PNMLR indekslerinin kullanılması önemli bir potansiyele sahip olabilir. Çalışmamızda, sepsis gelişen grupla karşılaştırıldığında, hem PNLR hem de PNMLR değerlerinin anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sepsis, Çocuk, Platelet nötrofil lenfosit oranı, Platelet nötrofil monosit lenfosit oranı, hematolojik inflamatuar indeksler.