Sepsis tanılı yoğun bakım hastalarında çeşitli prognostik göstergelerin mortalite ile ilişkisi

Amaç: Sepsis ve septik şok, her yıl dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen ve etkilediği kişilerin üçte biri ile altıda birinin ölümüne neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Mortalite riski yüksek olan hastaların erkenden belirlenmesi ve sepsisin erken döneminde sonuçların doğru bir şekilde tahmin edilmesi, bu hastalara zamanında ve yeterli müdahalelerin sağlanması için gereklidir. Bu amaçla, çalışmamızda, sepsis tanısıyla yoğun bakım ünitelerine kabul edilen hastalarda mortaliteyi öngörebilecek prognostik göstergeler araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, hastanemizin yoğun bakım ünitesine 15 Mart 2023 ile 01 Ocak 2024 tarihleri arasında sepsis ve septik şok tanısı ile yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan hastaların prospektif incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Üçüncü Uluslararası Sepsis ve Septik şok Konsensüs tanımlarından Sepsis-III kriterlerini karşılayan hastalar dahil edilmiştir. Hastalar, sağ kalanlar ve ölenler olarak iki gruba ayrılmıştır. Her iki grubun demografik verileri, vital bulguları, eşlik eden hastalıkları, organ yetmezliği skorlamaları, tam kan sayımı, biyokimyasal parametreleri ve çeşitli enflamatuvar parametreleri karşılaştırılmış ve mortaliteyi öngörmedeki etkinlikleri araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamızdaki 115 hastadan 58'i (% 50,4) ölen hasta grubunda iken 57'si (% 49,6) sağ kalan grupta idi. Araştırılan 16 farklı prognostik göstergeden PNI, UAR, LAR, DAR, laktat/albümin oranlarının mortaliteyi öngörmede kullanılabileceği saptanmıştır. Bu göstergeler arasında tanısal gücü en yüksek gösterge PNI ve ikinci sırada UAR olarak belirlenmiştir. PNI ve UAR'nin mortaliteyi öngörmede kullanılabilmesi için çoklu lojistik regresyon analizi yapılarak modellemeler oluşturulmuştur. Oluşturulan modellemelerin mortaliteyi öngörmedeki performansını incelemek için ROC analizleri yapılmıştır. PNI ve UAR değerlerinin birlikte kullanılarak yapılan modellemede (Model-3) eğri altında kalan alanın (AUC=0,742) anlamlı şekilde arttığı görülmüştür (p<0,0001). Sonuç: Çalışmamız PNI ve UAR göstergelerinin birlikte kullanıldığında, yoğun bakım ünitesine yatan sepsis tanılı hastalarda mortalite riskinin değerlendirilmesinde faydalı bir araç olabileceğini göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Mortalite, Sepsis, Septik Şok, Yoğun Bakım