Septorinoplastinin psikopatoloji ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada septorinoplasti ameliyatının psikopatoloji ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: Aynı cerrah tarafından septorinoplasti yapılan 70 hasta prospektif olarak değerlendirildi. Hastalar seçildikten sonra; çalışmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik form, DSM –IV'e göre SCID-1, SF-36, BDE, BAE NOSE, ROE uygulandı. Bu ölçeklerden DSM –IV'e göre SCID-1 hastanemizin psikiyatri kliniği tarafından preoperatif olarak uygulandı ve psikiyarik bozukluğu olmayan hastalar çalışmaya dahil edidi. Diğer ölçekler preoperatif ve postoperatif uygulandı. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastaların %58,6'sı kadın, %41,6'sı erkek, %51,4'ü çalışıyor, %48,6'sı çalışmıyor, %24,3'ü evli, %75,7'si bekar idi. Eğitim durumuna göre %2,9'u ilkokul mezunu, %12,9'u ortaokul, %25,7'si lise, %58,6'sı üniversiteli veya üniversite mezunu olduğu belirlendi. Hastaların %12,9'u daha önceden septoplasti olduğu belirlendi. Araştırma kapsamına alınan hastaların %54,3'ü 18-25 yaş aralığında, %45,7'si 26 ve üzeri yaş aralığında olduğu belirlendi. Çalışmamızda yaş ortalaması 26,14±6,80 olarak hesaplandı. Araştırma kapsamına alınan hastaların NOSE, ROE, BAE, fiziksel rol güçlüğü, fiziksel fonksiyon, genel sağlık algısı ve sosyal işlevsellik preoperatif ve postoperatif ortalama değerleri arasında anlamlı fark vardı (p<0,05). Hastaların emosyonel rol güçlüğü, enerji-canlılık-aktvite, ruh sağlığı ve ağrı preoperatif ve postoperatif ortalama değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuçlar: Septorinoplasti yapılan hastalarda hastalığa spesifik ve genel yaşam kalitesi ölçeklerinde belirgin düzelme saptanmıştır. Genel grupta ameliyat sonrası anksiyete düzeyinde belirgin düzelme varken depresyon seviyesindeki düşüş istatiksel olarak anlamlı değildir. Preoperatif depresyon seviyesi ile postoperatif memnuniyet arasında zıt korelasyon mevcuttur. Kadın cinsiyet, çalışmayan, 26 yaş ve üzeri, bekar, daha önceden septoplasti olmamış hastalar, üniversiteli veya üniversite mezunu olan hasta grupları genel yaşam kalitesi alt ölçeklerini postoperatif olumlu yönde etkilemektedir. Erkek cinsiyet, çalışan ve septoplasti olmamış hasta gruplarında postoperatif anksiyete düzeyinde anlamı azalma mevcuttur. Bu nedenle hasta seçimi yaparken bu durumların hepsi dikkate alınmalıdır. Septorinoplasti ameliyatlarının yaşam kalitesi üzerine etkilerini belirleyecek, üzerinde tam fikir birliğine ulaşmış bir ölçek olmadığından bu yönde çalışmalar arttırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, depresyon, septorinoplasti, yaşam kalitesi