DoktoraAçık Erişim

Şer'iyye sicillerine göre 17. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı'da kadın (Üsküdar-Kayseri örneklerinde)

2021
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Ahmet Güneş

Özet (TR)

Kadın konusu çalışmanın özünü teşkil etmiş bu minvalde Osmanlı Üsküdar'ı ve Kayseri'si çalışma konusuna mekân olarak seçilmiştir. Böylece her iki mahkemeye yansıyan çeşitli ve farklı davalar ile bu konu aydınlatılmaya çalışılmıştır. Belirli bir zaman dilimine gitmenin gerekli ve zorunlu olduğu araştırmada "17. yüzyılın ilk çeyreği" belirlenerek zaman sırılamasına gidilmiştir. Bu sayede kadın konusu daha detaylı ve kapsamlı şekilde araştırılmış ve kadınlar üzerinden toplumun nabzı tutulmaya çalışılmıştır. Osmanlı Üsküdar'ı ve Kayseri'sindeki kadınların sosyal-kültürel-ekonomik-hukuki durumu merak uyandıran unsurlar olmuştur. Özellikle bir takım batılı yazarların oluşturduğu Osmanlı'da kadın algısının doğru olmadığı ortaya konmuştur. Beş bölümden oluşturulan tezin giriş bölümünde kadınlar için kullanılan unvanlar ve Osmanlı toplumunda kadına hitap şekilleri siciller ışığında ortaya konmaya çalışılmıştır. İlaveten kadın konusunda yapılan çalışmalara ve tezin ana kaynağını oluşturan şer'iyye sicillerine değinilmiştir. İlk bölümünde aile oluşturma yolundaki adımlar tek tek değerlendirmeye alınmıştır. Akabinde boşanma ve boşanmanın getirdiği maddi manevi külfetler detaylı şekilde izaha çalışılmıştır. Özellikle boşanma çeşitleri detaylı incelendiğinde "kadınların gerçekten boşanmış mı oldukları" yoksa boşanmak zorunda mı bırakılmış oldukları sorusu ortaya çıkmış ve bu soruya cevap aranmıştır. İkinci bölümde kadınların miras hukuku ele alınmış, mülk alım satımlarına olan katkıları değerlendirilmiştir. Bununla birlikte kadınların borç alıp vermeleri, rehin, kefil gibi konuları işlenmiş ayrıca hibe konusu ve kadınların hibe konusundaki durumları detaylı şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölüm câriyeler konusuna ayrılmıştır. Bu konuda câriyelerin sosyo-kültürel bakımdan toplumdaki yerleri, ekonomik ve hukuki haklar bakımından durumları teze konu edinilmiştir. İlaveten ihtida eden kadınlar bu bölümde değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde mahallenin toplum üzerindeki işlevselliği ve her iki mahkemeye yansıyan gayr-ı ahlaki davalar ve bu davaların toplumda yansıma şekilleri ele alınmıştır. Son bölümde ise vakıflar ele alınmış ve vakıf çeşitleri ve kadınların vakfa olan katkıları izah edilmiştir. Yine bu bölümde kadınların meslek sahibi olmalarından yola çıkılmış ve birçok mesleği icra ettikleri tespit edilmiştir. Bunlardan belkide en zorlu olanı cerrahlık gibi zor bir işin üstesinden gelen Saliha Binti Küpeli'nin kayıtlara yansıyan belgeleri çalışmayı renklendirmiştir.

Yazar

Dr. Seher Yücetürk

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Seher Yücetürk (Doktora Tezi). Şer'iyye sicillerine göre 17. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı'da kadın (Üsküdar-Kayseri örneklerinde), 2021, Gazi University.

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Gazi University tezlerinden daha fazlası