Sera ortamında vermikompost ve sölom sıvısı uygulamalarının brokoli (Brassica oleracea L. var. italica)'nin biyoaktif içeriklerine etkisinin araştırılması

Brokoli yetiştiriciliğinde verimi arttırmak için, gübrelere alternatif olarak, vermikompost ve sölom sıvısı kullanılarak verimliliği artırma çalışmaları yapılmaktadır. Vermikompost toprağın su tutma kapasitesini düzenleyerek, bitki verimliliğini artırabilir. Bunun yanında, bitkiye uygulanan toprak sölom sıvısı ise, topraktaki zararlı bakterilere karşı direnç geliştirerek, bitkilerde dayanıklılık sağlayabilir. Bu tez çalışmasında, sölom sıvısı ve vermikompostun brokoli yetiştiriciliğindeki fizyolojik, morfolojik ve bitki verimliliği üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada bitkisel materyal olarak Monet brokoli (Brassica oleracea L. var. italica) çeşidi kullanılmıştır. Brokoli bitkisi öncelikle dört ayrı gruba ayırarak (kontrol grubu, vermikompost grubu, sölom sıvısı grubu ve sölom sıvısı + vermikompost grubu) ve her bir gruba ayrı ayrı belli konsatrasyonlarda ve sürede gübre (vejetatif organlar) uygulanarak gelişimleri ve bitki içerik analiz verileri elde edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, vermikompost ve sölom sıvısı beraber uygulandığında yaprağın boyu ve eni, gövde büyümesinde ise, bitki gelişimini hızlandırdığı gözlenmiştir. Sekonder metabolit seviyelerine gelince, toplam fenol (75,19 mg/mL), antioksidan madde (%61,97) ve flavonoid düzeyi (0,014 mg/mL) vermikompostta daha yüksek bulunurken, toplam koloni sayımında (200 CFU/mL) daha düşük bir düzeyde bulunmuştur. Tüm bitki örneklerinde renk değişikliğinin gözlendiği, toplam fenol içeriğine bakıldığında ise, sölom sıvısı + vermikompost kullanılan örneklerde, antioksidan analizinde kontrol grubuna göre, daha yüksek bir değere sahip olduğu ölçülmüştür. Sölom sıvısı + vermikompost kullanılan örneklerde, mineral madde analizi sonuçlarına göre; fosfor, kadminyum ve kurşun değerlerinin tespit edilen limitin altında olduğu, diğer değerlerde alüminyum, demir, magnezyum, potasyum ve sodyum un kontrol grubu bitkilerindekine göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Brokoli, Biyoaktif maddeler, Flavonoidler, Vermikompost, Sölom sıvısı