Şerhu'l-Mekkûdî adlı eserde geçen şâhid beyitlerin incelenmesi

ÖZET Nahiv kitaplarında zikredilen bir kuralın ispatı için istişhâda başka bir ifade ile söz konusu olan kuralın doğruluğu için delil getirmeye çok önem verilmiştir. Bu maksatla getirilen her bir delile şâhid denmiştir. İşte bu çalışmamız Şerhu'l-Mekkûdî adlı eserdeki şâhid beyitlerle ilgilidir. Çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde iştişhâd ve istişhâdın kaynakları hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde el-Mekkûdî'nin hayatı, ilmi yönü ve Şerhu'l-Mekkudî adlı eseri ele alınmıştır. İkinci ve çalışmamızın en önemli bölümünde ise Şerhu'l-Mekkûdî'de şâhid olarak kullanılan beyitler detaylı bir şekilde incelenmiştir. Öncelikle Şerhu'l-Mekkûdî'de kısmen de olsa tek mısra halinde zikredilen beyitlerin diğer mısraları da bulunup izah edilmiştir. Beyitlerde bulunan garip sözcüklerin manası izah edilmiştir. Beytin istişhâd yönü ele alınmış ve şâhid olarak kullanılan beytin kaynakları belirtilmiştir. Ayrıca okuyucunun beyitlere hâkim olabilmesi için beyti söyleyenin hayatı hakkında bilgi verilmiştir. Kaside halinde yazılmış beyitlerin matlaʻ beyti bu çalışmamıza alınmıştır. Yine beyitlerin farklı rivayetleri ve inşâd sebebi zikredilmiştir. Gerekli görülen yerlerde beytin öncesi ve sonrasında bulunan beyitler de tercüme edilmiştir. Son olarak bazı beyitlerin manası ve aidiyetleri hakkında değerlendirme yapılmıştır. Anahtar Kelime el-Mekkûdî, Şerhu'l-Mekkûdî, nahiv, istişhâd, şâhid beyitler.