Şerʻiye Sicillerine göre Galata'da sosyal ve ekonomik hayat (1915-1917)

Osmanlı Devleti kurulduğu günden yıkılışına kadar sürekli bir değişim, dönüşüm, içinde varlığını devam ettirmiş; sergilediği pragmatik tavrın sonucunda uzun bir zamana yayılan tarihe sahip olmuştur. Devlet'in çok uluslu yapısı gittikçe daha da zenginleşmiş ve yöneticiler devleti bu çok kültürlü ortama uygun kanun ve kurallar belirlemeye dikkat ederek idare etmişlerdir. Osmanlı Devleti hukuk sisteminin yapısı ve uygulamaları Osmanlı Devri'ni anlamaya yönelik pek çok veri içermektedir. Hukuki uygulamaların bugüne ulaşan kaynakları arasında şüphesiz ki kadı sicilleri veya şerʻiye sicilleri denilen evrâk ayrı bir kıymeti haizdir. Galata Mahkemesine yansıyan davalar, bölgedeki gayrimüslim ve Müslüman halkın birbiriyle ilişkilerini ve hukuksal meselelerdeki durumlarını ortaya koymaktadır. Araştırmanın ana kaynağı, hicri 1334 (miladi 1915/1916)-1335 (1916/1917) yıllarını kapsayan 1024 Numaralı Galata'ya ait Şerʻiye (Kadı) Sicil Defteri'dir. Söz konusu sicilin transkripsiyonundan elde edilen bilgilerin ikincil kaynakların incelenmesiyle desteklendiği çalışmada Galata bölgesinin XX. yüzyıl başlarındaki sosyal ve ekonomik yapısını ortaya koymak ve I. Dünya Savaşı yıllarında oluşan toplumsal sorunlara değinmek, çok kültürlü ve çok dinli bir ortak yaşam üzerine bir semt profili oluşturulmak istenmiştir. Anahtar Kelimeler: Şerʻiye Sicili, Galata, gayrımüslim, çok kültürlülük, ekonomik ve sosyal hayat.