Serum sSortilin ve ADAM düzeylerinin koroner arter hastalığı ve şiddetiyle ilişkisinin araştırılması

Koroner arter hastalığı (KAH) tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de mortalite ve morbidite nedenlerinin başında yer alır. Temel bileşeni lipit olan aterosklerotik plak oluşumu KAH'ın patofizyolojisini oluşturan multifaktöriyel progresif bir süreçtir. Kronik inflamasyonun eşlik ettiği bu süreci değerlendirmede bazı yeni biyobelirteçler önerilmektedir. Bu çalışma da KAH riski ve şiddetinin klinik seyrinin değerlendirmesinde sSortilin ve onun oluşumunda primer rolü olduğu düşünülen ADAM-10 düzeylerinin prognostik biyobelirteç potansiyelini araştırmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu parametrelerin hastalık şiddetiyle ilişkisini saptayabilmek için koroner anjiyografi sonuçlarına göre hastaları tek damar ve çok damar tıkalı olarak 2 grupta sınıflandırdık. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Polikliniği'ne başvurup KAH tanısı alan ve anjiyografi yapılan 136 hasta çalışmaya dâhil edildi. Bu hastalardan 41'i tek damar, 95'i çok damar tıkalı gruptaydı. Hastalarla benzer demografik özelliklere sahip 39 kişi de kontrol grubu olarak seçildi. Hasta ve kontrol grubun sSortilin ve ADAM-10 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Hastalarda sSortilin ve ADAM-10 düzeyleri kontrollere göre yüksek bulundu fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi. Yine hastalık şiddeti ile orantılı olarak artan sSortilin değerleri olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlılık yoktu. sSortilin ve ADAM-10 arasındaki anlamlı istatistiksel pozitif korelasyon her grupta mevcutken hastalık şiddeti arttıkça artan korelasyon en yüksek çok damar tıkalı grupta tespit edildi. Ayrıca hasta grubunda sSortilin ile trigliserid, Apo B ve CRP arasında pozitif korelasyon saptandı. sSortilin ile trigliserid, Apo B ve CRP arasındaki gözlenen pozitif korelasyon aterosklerotik süreçte sortilinin hem plazma lipit düzeylerini artırmada hem de inflamatuvar yanıtta etkili olabileceğini düşündürmektedir. Gelecekte sSortilin ve ADAM-10 koroner arter hastalığı için bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği gibi hâlihazırda kullanılan risk faktörlerine eklenerek yeni bir risk değerlendirilmesinde de umut vadedebilir.