Servet-i Fünûn ve 12 Eylül dönemini anlatan romanlarda içe burkulma eğilimleri

Bireyin içine kapanarak dışsal gelişmelere karşı ilgisini yitirmesinde, genellikle yaşadığı zaman dilimindeki olumsuz ülke koşulları etkilidir. Toplumun birer ferdi olan yazarlar da romanlarını kurgularken baskın kaotik atmosferin ferdin iç dünyası üzerinde yarattığı tahribatı bazen doğrudan bazen de dolaylı yoldan aktarır. Bu minvalde, çalışmamızın temelini oluşturan Servet-i Fünûn ve 12 Eylül romanlarına bakıldığında her iki dönem eserlerinde de anlatı karakterlerinin negatif eğilimler taşıdığı görülür. Ele aldığımız yirmi romanın tamamında, başta başkarakterler olmak üzere diğer önemli şahıslar da rahatsız edici hislerin tesiri altındadır. Karşılaştırmalı ve analitik bir bakışla incelenen romanlarda görülen içe yönelimlerin dönem konjonktürüyle yakın irtibat halinde olduğu görülür. Hem II. Abdülhamid Dönemi'nin edebi oluşumu olan Servet-i Fünûn romanları hem de 80 Darbesi'nin öncesini ve sonrasını ele alan eserler, teneffüs ettikleri koşulların ürünü olarak görünürlük kazanır. Farklı zaman aralıklarında kurgulanmasına rağmen roman karakterlerinin takındıkları tavır noktasında gösterdikleri ortaklık, çalkantılı süreçlerin bireyin tinsel âleminde benzer izler bıraktığını gösterir. Çalışmamızda, bu belirtilerin sebepleri ve sonuçları üzerinde durularak umumi ölçekte yargılara varılmaya çalışılmıştır.