Şeyh Sait ve Dersim isyanlarının etnik-dini analizi

Dünya ve Türk tarihi içerisinde defalarca karşılaştığımız İsyan eylemi bazen bir kişiye, bazen bir yönetime bazen de bir yeniliğe karşı birçok nedenden ötürü gerçekleşmiştir. Yıllardan beri süre gelen, bazen sonuç doğuran bazen de bir sonuca ulaşamadan bastırılan bu eylem, bir olgu ve olay olarak dünya ve devletler tarihinde yerini almıştır. Aklımıza gelebilecek belki de her medeniyet ve her devlette gerçekleşen bu eylem hukuki anlamda cezai bir karşılık almaktan pekte kurtulamamıştır. Uzak geçmişe gitmeden Osmanlı Devleti'nin son yıllarına baktığımızda Karadağ gibi milli isyanlar, 31 Mart gibi yönetime karşı olan isyanlar çıkmıştır. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin yerine kurulacak olan Türk devleti, İstiklâl Harbi yıllarında Bozkır ve Koçgiri İsyanları gibi isyanlar ile uğraşmak zorunda kalmıştır. Bağımsızlığını kazanan ve bu bağımsızlığını Lozan Barış Antlaşması ile uluslararası alanda ilan eden Türk Devleti, kuruluşundan kısa bir süre sonra isyanlar ile tekrar karşılaşmıştır. 1924'te başlayan isyanlar, Şeyh Sait İsyanı ile devam etmiş, 1938 Dersim İsyanının bastırılması ile son bulmuştur. 14 yıllık süreçte gerçekleşen birçok isyan içerisinde Şeyh Sait ve Dersim isyanı iki büyük isyan olarak öne çıkmakta ve etkilerinin günümüze kadar devam ettiği görmekteyiz. Şeyh Sait ile Dersim İsyanları arasında raporlar hazırlamış, isyanların nedenlerinin tespitine ve bölgedeki sorunların giderilmesine çalışılmıştır. 1980'lerde eski isyan bölgelerinde başlayan terör olayları ile yeni raporlar hazırlanmış, teröre ve bölgenin sorunlarına tekrar çareler aranmıştır. Hazırlanan yeni raporlar, ilk raporlara nazaran sorunlara daha farklı çözümler getirmiş olsa da raporların hazırlanma amacı ve Kürt Sorunu adı ile sorunun etnik anlamda özele indirgenmesi, ülkemizin neredeyse tamamına yayılmış olan sorunlara odaklanmayı zora sokmuştur.