Şeyhî Divanı'nda sosyal hayat

Bu çalışmada XIV. yüzyıl sonu XV. yüzyılın başında yaşamış şair Şeyhî'nin Divanı'ndan yansıyan sosyal hayata dair unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Halit Biltekin'in hazırlamış olduğu Şeyhî Dîvânı esas alınmıştır. Çalışmanın Giriş kısmında Şeyhî'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve sanatı hakkında kısa, tanıtıcı bilgi verilmiştir. Giriş kısmından sonra çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır. Çalışma; Toplum Yapısı, Eğlence Hayatı, Mimari, Yiyecek-İçecek, Giyim-Kuşam, Hastalıklar ve Tedavi, Eşyalar ve son olarak Ȃdet, İnanış, Gelenek ve Çeşitli Uygulamalar şeklinde sınıflandırılarak ana bölümlere ayrılmıştır. Divanda sosyal hayata dair tespit edilen unsurların şiir geleneğinde nasıl ele alındığı, hangi açılardan şiire konu olduğu tespit edilip açıklanmıştır. Çalışmanın Sonuç kısmından sonra yararlanılan kaynaklar çalışmanın sonuna eklenmiştir. Bu çalışma ile Osmanlı şiirinin henüz teşekkül evresinde yaşayan şair Şeyhîʻnin eserinde sosyal hayatın birçok alanına ait unsurları ele aldığı görülmüştür. Bir şair olarak günlük hayatta kullanılan en küçük objeyi hayâl ve gözlem gücüyle şiirinin içine dâhil ettiği ve estetik bir sanat eseri ortaya koyduğu görülmüştür. Şeyhî Divanı aracılığıyla Osmanlı şiirinin toplumdan kopuk ve hayâli olmasının aksine nasıl canlı bir toplum hayatı yansıttığı bir kez daha görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Toplumu, Osmanlı Şiiri, Sosyal Hayat, Divan, Şeyhî