Şîa'da Kur'an tarihi ve Kur'an ilimleri -Muhammed Hâdî Ma'rifet örneği-

Ulûmü'l-Kur'ân, Kur'an vahyinin hem tarihsel serüveni hem de tefsiri açısından önemli birçok meseleyi içerisine alan bir üst kavramdır. Kur'an ilimleri meseleleri her ne kadar tefsir eserlerinde belli ölçüde ele alınmış olsa da bu sahaya tahsis edilmiş eserlerin söz konusu meseleleri çok daha detaylı ve bütüncül bir şekilde ele aldığı açıktır. Bu çalışma Ehl-i sünnet'in ardından en büyük İslâmî fırka olan Şîa'nın Kur'an tasavvurunu bütüncül bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır. Bunu da Şiî gelenekte ilk defa ansiklopedik tarzda bir ulûmü'l-Kur'ân eseri telif eden Muhammed Hâdî Ma'rifet'i merkeze alarak yapmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümü, Ma'rifet'in hayatı ve eserlerine tahsis edilmiştir. İkinci bölümde, vahyin nüzûlünden başlayarak Kur'an'ın cem' edilmesi, istinsâhı, tahrif iddiası ve kıraatler gibi Kur'an tarihi meselerine dair Şiî perspektif, hem klasik hem de çağdaş Şiî âlimlerinin bakış açısısıyla birlikte incelenmektedir. Son olarak üçüncü bölümde ise Kur'an'ın tarihi ile ilgili meseleler dışında kalan tefsir-te'vil meselesi, esbâb-ı nüzûl, Mekkî-Medenî, nâsih mensûh, i'câzü'l-Kur'ân ve münâsebâtü'l-Kur'ân gibi diğer ulûmü'l-Kur'ân meseleleri irdelenmektedir. Bu bölümde de yine konular, klasik ve çağdaş Şiî âlimlerin bakış açısıyla karşılaştırılmakla birlikte Hâdî Ma'rifet merkezli olarak ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Ulûmü'l-Kur'ân, Kur'an tarihi, Şîa, Hâdî Ma'rifet