Sigara kullanımının serum D vitamini düzeyleri ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisi

Amaç: Çeşitli inflamatuvar hastalıkların ve düşük dereceli inflamasyonla alakalı durumların patofizyolojisinde D vitamini eksikliğine vurgu yapılmaktadır. Bu çalışmada sigara kullanımının serum D vitamini ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Materyal ve Metod: Sağlık Bakanlığı Giresun Üniversitesi Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin kan alma birimine başvuran ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nde serum 25(OH)D vitamini, C-reaktif protein ve tam kan sayımı istemi yapılmış kişilerin onamları alınarak sigara kullanımına ilişkin anket yapıldı. Herhangi bir sistemik hastalığı olmayan, D vitamini takviyesi almayan, hamile olmayan ve 18 yaş ve üzeri 110 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Çalışma bir aylık periyotta (09.08.2017-08.09.2017) tamamlandı. Sigara içen ve içmeyen grupların 25(OH)D vitamini ve C-Reaktif protein düzeyleri ile lökosit ve alt gruplarına ait değerler karşılaştırıldı. Bulgular: Sigara içen grupta lökosit (p=0,001) ve nötrofil (p=0,001) sayıları içmeyen gruptan anlamlı yüksek; kadınlarda (N=76) nötrofil sayıları ve yüzdesi sigara içen grupta içmeyen gruba göre anlamlı yüksek (p=0,011; p=0,005); lenfosit yüzdesi sigara içen grupta anlamlı düşük bulundu (p=0,031). Erkeklerde (N=34); lökosit (p=0,013), nötrofil (p=0,031) ve lenfosit (p=0,022) sayıları sigara içen grupta içmeyen gruba göre anlamlı yüksek idi. Sigara içmeyen erkeklerin (N=16) 25(OH)D düzeyleri içmeyen kadınlara (N=54) göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,003). Nötrofil yüzdesi, nötrofil-lenfosit oranı (NLR) ve trombosit-lenfosit oranı (PLR) sigara içen kadınlarda, sigara içen erkeklere göre anlamlı yüksek iken (sırasıyla p=0,004; p=0,011; p=0,005); lenfosit sayısı ve lenfosit yüzdesi sigara içen kadınlarda, sigara içen erkeklere göre anlamlı düşük (p=0,030; p=0,028); sigara içmeyen erkeklerin yaş ortalamaları sigara içmeyen kadınlara göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,001). Sigara içmeyen grupta 25(OH)D vitamini düzeyleri ile açık havada kalma süreleri arasında pozitif yönde zayıf-orta derecede (rs=0,249; p=0,038); sigara içen erkekler grubunda 25(OH)D düzeyleri ile lökosit sayıları arasında negatif yönde orta derecede (rs=-0,564; p=0,015); sigara içen tüm grupta 25(OH)D vitamini düzeyleri ile lenfosit yüzde değerleri arasında pozitif yönde zayıf-orta derecede korelasyon (rs = 0,322; p=0,043) saptandı. Sonuç: Kronik sigara kullanımı kanda lökosit ve onun alt grubu olan nötrofil sayısını artırmaktadır. Bu artışın nedeninin sigara dumanının içerdiği immünomodülatör kimyasal ve gazların inflamatuvar reaksiyona yol açması ve sonuçta ortaya çıkan hücresel savunma mekanizması olduğu düşüncesindeyiz. Sigara kullanmayan grupta açık havada kalma süresi ile vitamin D düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunduğu halde sigara içen grupta bulunmaması, sigara kullanımının kutanöz vitamin D sentezini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Sigara kullanımı, D vitamini, C-reaktif protein, lökosit, inflamasyon