Siirt fıstığı (Pistacia vera L.) fidanlarında RAPD-SCAR tekniği ile cinsiyet tayini

Pistacia cinsi Kuzey Afrika, Orta Doğu, Akdenizin Güney Avrupa Bölgesi, Batı ve Orta Asya'nın eğimli, taşlı veya kayalık arazileri ile kurak, yarı- kurak bölgelerinde yaygın olarak yayılış göstermektedir. Bu cinsin üyeleri doğada iki evcikli olarak yaşarlar. Antep fıstığı türlerinde cinsiyet tespitinin uzun süren (5-10 yıl) gençlik kısırlığı döneminin bilinmemesi, mahsul üretimini ve ekonomik kazançları geciktirmesi nedeniyle Antep fıstığı üreticileri için ekonomik açıdan önemlidir. Bu türün gençlik kısırlığı döneminde cinsiyetini belirlemenin güvenilir yöntemlerinden birisi DNA temelli moleküler belirteç tekniklerini kullanmaktır. Bu amaçla çalışmamızda, dört farklı primer (OPL11, BC156, BC360 ve OPAK09) kullanılarak rastgele çoğaltılmış polimorfik DNA (RAPD) tekniği uygulanmıştır. Ancak bu primerlerden sadece OPL11 primeri Siirt fıstığı dişi bireylerinde yaklaşık 261 baz çifti boyutunda tekrarlanabilir farklı bantlar üretmiş ve Siirt fıstığı erkek bireylerinde ise üretmemiştir. Dişi bireylerden elde edilen bu farklı DNA parçacıkları saflaştırılarak pGEM-T Easy vektörüne yerleştirilmiştir. Vektör, DH5α Escherichia coli kompetant bakterisine aktarılarak DNA parçacığı klonlanmıştır. Klonlama ürünlerinden dizisi karakterize edilen çoğaltılmış bölgeler (SCAR) tekniği ile uygun primer tasarlanmıştır. Söz konusu primer ile dişi ve erkek bireylerde yapılan polimeraz zincir reaksiyonunda (PCR) sadece dişi bireylerde beklenen bant uzunluğunda (261 bç) bantlar oluşturmuştur. Daha sonra 16 adet Pistacia vera L. cv. Siirt fidanında ALT primeri ile yapılan PCR çalışmasında bazı bireylerde beklenen bant uzunluğuna (261 bç) sahip bantlar oluştuğu ancak bazı bireylerde de ise hiç bant oluşmadığı tespit edilmiştir.