Şizofreni hastalarında mangan süperoksit dismutaz (Mn-SOD) gen polimorfizminin araştırılması

Son yıllarda şizofreninin patofizyoloj isinde serbest oksijen radikallerinin çok önemli fonksiyonu olduğuna dair bir hayli delil bulunmuştur. Bu bulgulardan hareketle bu çalışma vücutta antioksidan sistemin önemli bir üyesi olan mangan süperoksit dismutaz (Mn-SOD) geninin polimorfizmi (Ala-9Val) ile şizofreni arasında bir ilişki olup-olmadığını araştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya DSM- IV tam kriterlerine göre şizofreni tanısı alan 153 hasta ve 196 sağlıklı gönüllü alındı. Hasta ve kontrol grubu cinsiyet ve yaş bakımından benzerdi. Çalışmada Mn-SOD geninin fonksiyonel polimorfizmi olan Ala-9Val polimorfizmi çalışıldı. Hastalar şizofrenin klinik alt tiplerine göre 3 alt gruba [paranoid şizofreni (n=81), disorganize şizofreni (n=32) ve rezidüel şizofreni (n=35)], tardiv diskinezi taşıyıp (n=23) taşımamasına (n=130) göre iki alt gruba, kullandıkları antipsikotik ajanların klorpromazin eşdeğerliğine göre iki alt gruba (300 mg/gün altı ve üstü, ayrıca 400 mg/gün altı ve üstü) ve ayrıca cinsiyetlerine göre de iki alt gruba ayrıldı. Şizofreni ve kontrol grupları arasında allelik veya genotipik dağılım açısından önemli farklılıklar tespit edildi. Şizofrenide genomik dağılımlar [Ala/Ala 14 (%9.2), Ala/Val 106 (%69.3) ve Val/Val 33 (%21.6)] kontrol grubuna göre [sırasıyla 46 (%23.5), 83 (%42.3) ve 67 (%34.2)] anlamlı şekilde farklı idi (pO.0001) (rakamlar hasta sayışım göstermektedir). Ayrıca tardiv diskinezi olan hastalarda Ala alleli düşük sıklıkta bulundu. Fakat bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Bulgularımıza göre toplumumuz için Ala/Val genotipini taşımanın şizofreniye yatkınlık oluşturduğu söylenebilir. Ayrıca sonuçlarımız -9 Ala Mn- SOD allelinin vücudun oksidatif strese karşı korunmasında ve aynı zamanda şizofrenik bireylerin tardiv diskineziden korunmasında yardımcı bir faktör olabileceğim göstermektedir. Mn-SOD gen polimorfizmi şizofreninin semptomatoloj isini (kliniğini) etkileyebileceği için daha geniş bir hasta populasyonunda tardiv diskinezi ile ilişkisinin araştırılmasına gereksinim bulunmaktadır.Anahtar kelimeler: Mangan süperoksit dismutaz, gen polimorfizmi, şizofreni.