Şizofrenide anti-müllerian hormon düzeyleri ve cinsiyet hormonları ile ilişkisi

Amaç: Şizofreni, erkeklerde başlangıç yaşının erken olması, negatif ve bilişsel belirtilerin daha belirgin seyretmesi gibi klinik özellikleriyle cinsiyete bağlı dimorfik karakter göstermektedir. Anti-Müllerian hormonun (AMH) şizofreni etiyolojisi, belirtileri veya şiddeti üzerine etkili olabileceği görüşü bu hormonun gonadotropinler ve steroid hormon sentezi, cinsiyete özgü davranış modelleri ve nöronların yaşam ve işlevselliğine etkili olmasından dolayı düşünülmüştür. Bu çalışmada şizofrenide AMH ve cinsiyet hormonlar düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Akut alevlenme döneminde 51 erkek şizofreni hastası ile yaş ve cinsiyet uyumlu 40 sağlıklı birey çalışmaya dâhil edilmiştir. 22 hastada 6-8 haftalık tedaviyi takiben hormon analizleri tekrarlanmıştır. Şizofreni tanısı Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-IV-TR) tanı ölçütlerine göre konulmuştur. Hastaların sosyodemografik veri formları doldurulmuş, Klinik Global İzlenim (KGİ) ve Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) uygulamıştır. AMH düzeyleri Beckman Coulter® AMH Gen II ELISA reaktifleri, diğer analizler Roche reaktifleri ile üreticinin talimatları doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Şizofreni grubunda total ve serbest testosteron düzeyleri düşük bulunmuştur. Tedavi sonrası total ve serbest testosteron düzeylerinde anlamlı bir azalma saptanmıştır. AMH düzeyleri, hasta-kontrol ve bazal-tedavi sonrası gruplarda farklılık göstermemektedir. Ancak, dezorganize tipte paranoid tipe göre yüksektir. Tedavi öncesi AMH düzeyleri bağımlı değişken olarak tasarlanan modelde, PANSS negatif ve KGİ skorlarının AMH üzerine anlamlı etkisi saptanmıştır (p<0.01). Tartışma: Akut alevlenme dönemindeki erkek şizofreni hastalarında testosteron düzeylerinin düşük olması ve tedavi sonrası değişimi androjenlerin şizofrenide etiyolojik rol oynayabileceği ve tedavi süreci ile ilişkili olabileceğini destekler özelliktedir. AMH düzeyleri ile şizofreni alt tipleri, PANSS negatif ve KGİ ölçekleri arasındaki anlamlı ilişki, AMH?nin davranış modellerini ya da cinsiyet hormonları metabolizmasını düzenleyerek hastalık belirtileri ve şiddeti üzerinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Anti-Müllerian hormon, östradiol, seks hormon bağlayıcı globulin, şizofreni, testosteron